Bir veri ihlali yaşandığında ilgili kişinin en somut talebi çoğu zaman verilerinin silinmesi ya da yok edilmesidir. KVKK ve 6698 sayılı Kanun bu hakkı tanır; fakat talebin sonuç doğurması, hangi verinin nerede işlendiğinin gösterilebilmesine bağlıdır. 5651 kapsamındaki yayın ortamlarında ise silme talebi, içeriğin çıkarılması usulüyle iç içe geçer. Aşağıdaki liste, talebin belgesiz kalmaması için izlenecek adımları toplar.
Talep Öncesi Kanıt Dosyasının Kurulması
Veri sorumlusuna başvurmadan önce elde tutulması gereken kayıtlar:
- İhlal bildirimi metni, geliş tarihi ve gönderen adresi
- Verinin görünür olduğu ekran görüntüleri ve tam bağlantı adresleri
- Üyelik, sözleşme veya form aracılığıyla verilen açık rıza metinleri
- Aydınlatma metninin başvuru tarihindeki hâli
- Arama motoru sonuçlarında görünen özet ve önbellek kayıtları
Silme, Yok Etme ve Anonim Hâle Getirme Ayrımı
Üç kavram aynı sonucu doğurmaz. Bazı verilerin saklanması başka mevzuat gereği zorunlu olabilir; bu hâlde talep, verinin işlenme amacının sona erdiği kalemler bakımından sonuç doğurur. Bu nedenle başvuru metninde hangi veri kategorisinin hangi gerekçeyle silinmesinin istendiği tek tek yazılmalı, genel bir talep cümlesiyle yetinilmemelidir.
Başvuru ve İtiraz Hattının Sırası
- Veri sorumlusuna yazılı başvuru yapılır; iletim yöntemi ispatlanabilir biçimde seçilir.
- Başvurunun ulaştığı tarih ve verilen cevap dosyaya işlenir.
- Cevap yetersizse ya da verilmezse Kurula şikâyet yolu değerlendirilir.
- İçerik internette yayında ise erişimin engellenmesi yolu ayrıca planlanır.
- Maddi ve manevi zarar doğduysa genel hükümlere göre talep ayrı kurgulanır.
Veri Sorumlusu Tarafında Kontrol Edilmesi Gerekenler
Talebin muhatabı olan tarafta ise kişisel veri envanteri, saklama ve imha politikası ile yedek sistemlerdeki kopyaların durumu belirleyicidir. Ana veri tabanından silinen bir kaydın yedeklerde, log dosyalarında veya iş ortağı sistemlerinde kalmaya devam etmesi, cevabın gerçeği yansıtmamasına yol açar. Aktarım yapılan üçüncü taraflara bildirim yapılıp yapılmadığı da kayıt altına alınmalıdır.
Sonuç Alma İhtimalini Zayıflatan Hatalar
- Başvuruyu isimsiz ya da kimlik doğrulaması yapılmayan bir kanaldan göndermek
- İhlalin fark edildiği tarihi belgelemeden süre iddiasında bulunmak
- İçerik silindikten sonra hiçbir kanıt kaydı tutmamak
- Aynı talebi farklı gerekçelerle bölmeden tek metinde toplayarak belirsiz bırakmak
Bu metin genel bir yol haritası sunar; verinin niteliği, işlenme amacı ve saklama yükümlülükleri sonucu değiştirebilir. Somut olayınızda hangi talebin hangi mercie yöneltileceğini, kayıtlarınızla birlikte bir hukukçuya değerlendirtmeniz faydalı olacaktır.