Boşanma davasında verilen karar, kâğıt üzerinde ne kadar lehte olursa olsun, uygulanabilir değilse taraflara sınırlı bir fayda sağlar. Nafakanın tahsili, kişisel ilişkinin fiilen kurulması ve tazminat kalemlerinin tahsili, hükmün nasıl yazıldığına bağlıdır. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde bu rehber, kararın icra edilebilirliğini baştan güvenceye almanın yollarını ele alıyor.
Protokolde Belirsizlik Bırakmamak
Anlaşmalı boşanmada protokol hâkim tarafından uygun bulunduğunda hükmün parçası hâline gelir. Bu nedenle protokoldeki her belirsizlik, ileride infaz aşamasına taşınır. Nafakanın tutarı, ödeme günü, ödeme yöntemi ve artış esası; kişisel ilişkide teslim ve iade saatleri ile yerinin gösterilmesi; taşınır ve taşınmaz mallar bakımından devir takvimi açıkça yazılmalıdır. Uygun görülür veya ihtiyaca göre belirlenir gibi ifadeler, icra dairesinde uygulanamaz sonuç doğurur.
Kesinleşme ile İnfaz İlişkisi
- Kişi hâline ilişkin hükümler bakımından kesinleşme aranır.
- Nafaka alacakları ile diğer kalemlerin infaz zamanı aynı olmayabilir.
- Tedbir nafakası ile yoksulluk veya iştirak nafakasının dönemleri ayrı hesaplanır.
- Yabancı unsurlu kararlarda ayrıca tanıma ve tenfiz gündeme gelir.
- İlamlı takipte talep edilen dönem ve tutar hükümle birebir uyumlu olmalıdır.
Delil Toplarken Hukuka Uygunluk Sınırı
Boşanma dosyalarında sunulan mesaj, fotoğraf ve ses kayıtlarının kabul edilebilirliği, elde ediliş biçimine bağlıdır. Eşin telefonuna izinsiz erişerek ya da konuşmalarını gizlice kaydederek elde edilen kayıtlar, dosyaya katkı sağlamak yerine ayrı bir sorumluluk doğurabilir. Tarafın kendisine gönderilen mesajlar ile üçüncü kişilerin özel yaşamına müdahale ederek elde edilen kayıtlar arasındaki fark bu noktada belirleyicidir.
İnfaz Sorunlarını Önceden Kapatmak
- Ödemelerin banka üzerinden ve açıklama yazılarak yapılması kararlaştırılır.
- Kişisel ilişki takvimi tatil ve özel günler bakımından ayrı düzenlenir.
- Taşınmaz devri öngörülüyorsa masraf ve süre yükümlülüğü kime aitse yazılır.
- Velayet ve kişisel ilişkiye aykırılık hâlinde başvurulacak yol önceden bilinir.
- Şartların değişmesi ihtimaline karşı uyarlama talebinin koşulları değerlendirilir.
Usule Aykırı İşlemin Görünümü
Vekâletnamede boşanma davası açma yetkisinin bulunmaması, tebligatın yurt dışındaki eşe usulüne uygun yapılmaması veya duruşmada tarafların bizzat dinlenmesi gereken hâllerde bu koşulun sağlanmaması, kararın geç kesinleşmesine ya da bozulmasına yol açabilir. Bu eksiklikler çoğunlukla dosya açılmadan önce giderilebilecek niteliktedir.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Aile dosyalarında tarafların koşulları belirleyici olduğundan, protokol imzalanmadan önce hukuki görüş alınması özellikle önerilir.