Elinde kişisel ilişki kurulmasına dair bir karar bulunan ebeveynin karşılaştığı sorun genellikle kararın içeriği değil, uygulanmasıdır. Karar yerine getirilmediğinde hangi kapının çalınacağı, son yıllarda değişen bir başlıktır ve eski bilgiyle hareket etmek zaman kaybettirir. Bu rehber, kişisel ilişki kararlarının kurulmasından uygulanmasına kadar merci haritasını çiziyor.
Kararı veren merci: aile mahkemesi
Velayet ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin talepler aile mahkemesinin görev alanındadır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara, 4787 sayılı Kanun çerçevesinde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi istemi ayrı bir dava olup, boşanma dosyası kapandıktan sonra o dosyaya dilekçe verilerek sonuç alınamaz.
Uygulama artık icra dairesinin işi değil
Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam ve tedbir kararlarının yerine getirilmesi, icra dairelerinden alınarak adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerine bırakılmıştır. Bu değişiklik yalnızca bir adres değişikliği değildir; sürecin çocuk odaklı yürütülmesini, gerektiğinde uzman eşliğinde teslim yapılmasını ve teşvik edici tedbirlere başvurulmasını öngören farklı bir yapı getirir. Eski usule göre icra dairesine yapılan talep, doğru mercie yönlendirilene kadar geçen süre boyunca kişisel ilişki fiilen kurulamamış olur.
Yetki: dilekçede gerekçelendirin
Kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi taleplerinde uygulamada çocuğun yerleşim yeri mahkemesi ön plana çıkar; ancak talebin türüne göre genel yetki kuralları da gündeme gelebilir. Çocuğun taşınması, okul kaydının değişmesi gibi durumlarda yetki tartışması sık yaşandığından, dilekçede hangi kurala dayanıldığının açıkça yazılması ve çocuğun fiilî yaşam merkezinin belgelenmesi gerekir.
Protokolü uygulanabilir kılan ayrıntılar
Anlaşmalı boşanma protokollerinde kişisel ilişki çoğu zaman genel ifadelerle düzenlenir ve asıl sorun sonra çıkar. Uygulanabilir bir düzenleme şu başlıkları içerir:
- Gün, saat, başlangıç ve bitiş anları tereddüde yer bırakmayacak biçimde
- Teslim ve iade yeri ile teslimi kimin gerçekleştireceği
- Yarıyıl ve yaz tatilinin hangi dönemlerini kapsadığı
- Dini bayramlar ve doğum günleri için ayrı düzenleme
- Yurt dışına çıkış, pasaport ve seyahat izni konusundaki mutabakat
- Uzaktan iletişim için gün ve saat aralığı
Karar uygulanmıyorsa sıralama
- Teslim günleri, saatleri ve gerçekleşmeme durumu tarih tarih kayda geçirilir.
- Yazışmalar ve mesajlar tarihiyle birlikte saklanır.
- İlamın yerine getirilmesi için yetkili müdürlüğe başvurulur.
- Şartlarda kalıcı bir değişiklik olmuşsa kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi talep edilir.
- Çocuğun üstün yararını etkileyen acil durumlarda tedbir istemi ayrıca kurulur.
Bu alanda ölçü her zaman çocuğun üstün yararıdır; ebeveynler arasındaki gerginlik dosyanın seyrini hızla değiştirebilir. Yukarıdaki genel anlatım kendi dosyanızın koşullarını karşılamayabileceğinden, protokolünüzü ve kararınızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz uygun olacaktır.