Boşanma davasının sonuçlanması, eşler arasındaki mal ilişkisini kendiliğinden çözmez. TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun çerçevesinde mal rejiminin tasfiyesi ayrı bir dava olarak yürür ve bu davanın kaderi, büyük ölçüde hangi kayıtların ne zaman istendiğine bağlıdır. Bu rehber, talep kalemlerinin ayrıştırılmasına ve kayıt temin sürecine odaklanmaktadır.
Tasfiye Davası Boşanmadan Ayrı Yürür
Mal rejiminden kaynaklanan talepler, boşanma davasıyla birlikte açılabilse dahi ayrı bir yargılamaya konudur ve boşanma hükmünün kesinleşmesi beklenir. Bu nedenle iki dosyanın delil listesi de aynı değildir. Boşanma dosyasında kusur tartışması öne çıkarken tasfiye dosyasında mülkiyet, edinim tarihi ve finansman kaynağı belirleyicidir. Kusur, tasfiye sonucunu kural olarak değiştirmez; bu ayrımın gözden kaçırılması, dosyaya konusuz delil yığılmasına yol açar.
Görevli Mahkeme ve Bekletici Mesele
Aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. Boşanma davası derdestken açılan tasfiye davasında, boşanmanın kesinleşmesi bekletici mesele yapılır. Bu bekleme dönemi kayıpsız geçirilebilir: taraflar bu süre içinde delil toplama taleplerini karşılayarak dosyayı hazır hâle getirebilir.
Katılma Alacağı, Değer Artış Payı ve Katkı Payı Ayrı Kalemlerdir
- Katılma alacağı, edinilmiş mallar üzerindeki paya ilişkindir ve genel kural olarak devreye girer.
- Değer artış payı, bir eşin diğerinin malına yaptığı katkının değer artışına yansımasını konu alır.
- Katkı payı talebi, önceki mal rejimi dönemlerine ilişkin uyuşmazlıklarda gündeme gelebilir.
- Kişisel mal olduğu iddia edilen değerlerin bu niteliği, iddia eden tarafça ispatlanır.
Banka ve Tapu Kayıtları Nasıl İstenir?
- Evlilik tarihi ile mal rejiminin sona erdiği tarih net biçimde belirlenir.
- Bu iki tarih arasında edinilen taşınmaz, araç ve şirket paylarının listesi çıkarılır.
- Her edinim için ödeme kaynağını gösteren hesap hareketleri talep edilir.
- Kredi kullanıldıysa kredi sözleşmesi ve ödeme planı dosyaya eklenir.
- Değer tespiti için edinim tarihi ve tasfiye tarihi değerleri ayrı ayrı sorulur.
Hukuka Aykırı Yolla Elde Edilen Delil Riski
Eşin telefonuna, e-postasına ya da hesabına izinsiz erişerek elde edilen kayıtlar, dosyada beklenen sonucu vermeyebileceği gibi ayrı bir hukuki sorumluluk da doğurabilir. Aynı bilginin resmî yollarla, mahkeme aracılığıyla ilgili kurumdan istenmesi hem daha güvenli hem de ispat değeri bakımından daha güçlüdür. Bu nedenle delil planı yapılırken hangi bilginin hangi kurumdan istenebileceği baştan listelenmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunmaktadır. Evlilik tarihi, mal rejimi sözleşmesinin bulunup bulunmadığı ve malvarlığının yapısı sonucu değiştirebileceğinden, talep kalemleri belirlenmeden önce hukuki danışmanlık alınması yerinde olur.