Mal rejiminin tasfiyesinde asıl zorluk çoğu zaman hükmü almak değil, alınan hükmü paraya çevirmektir. TMK mal rejimlerini ve tasfiye kurallarını, 4787 sayılı Kanun aile mahkemelerinin görev alanını, HMK ise yargılama usulünü belirler. Talebin nasıl kurulduğu, sonradan icra aşamasında karşılaşılacak engelleri baştan belirler.
Yetkili Mahkeme Üç İhtimale Göre Değişir
Mal rejiminden kaynaklanan davalarda yetki, eşlerden birinin ölümü hâlinde ölenin son yerleşim yeri mahkemesi; boşanmaya veya evliliğin iptaline karar verilmesi hâlinde bu davada yetkili olan mahkeme; diğer hâllerde ise davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi olarak belirlenir. Görev bakımından aile mahkemesi yetkilidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi bu sıfatla bakar.
Boşanma Davasıyla İlişki
Tasfiye talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülse bile, kural olarak boşanmanın kesinleşmesi beklenir. Bu bekleme süresi, malların üçüncü kişilere devredilmesi riskini doğurduğundan, gerektiğinde tedbir talep edilmesi önem taşır. Mal rejimi ise kural olarak boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona erdiğinden, bu tarihin doğru saptanması hesabın tamamını etkiler.
Katılma Alacağının İcrası
- Katılma alacağına ilişkin hüküm bir para alacağıdır ve kesinleşmesinin ardından ilamlı icra yoluyla takibe konulabilir.
- Taşınmazın aynına ilişkin hükümler bakımından kesinleşme şartı ayrıca gözetilmelidir.
- Faiz başlangıcı ve türü hüküm fıkrasında açıkça yazılmazsa, icra aşamasında yeni bir uyuşmazlık doğar.
- Yabancı mahkemeden verilmiş bir kararın icrası için önce tanıma ve tenfiz kararı alınması gerekir.
Hesabı Ayakta Tutan Belgeler
- Evlilik tarihi ve mal rejiminin sona erdiği tarih arasındaki tüm edinimlerin dökümü.
- Tapu kayıtları, araç tescil kayıtları, banka ve yatırım hesabı ekstreleri.
- Kişisel mal iddiasında miras, bağış veya evlilik öncesi edinimi gösteren belgeler.
- Kredi kullanılan taşınmazlarda ödeme planı ve taksitlerin hangi kaynaktan ödendiğini gösteren kayıtlar.
- Değer artış payı talebi için katkının miktarını ve tarihini gösteren belgeler.
Bu belgelerin eksikliği, aksi ispatlanamayan edinilmiş mal karinesi karşısında talebi zayıflatır. Malvarlığının kapsamının araştırılması için ilgili kurumlardan kayıt istenmesi de baştan talep edilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mal rejiminin türü, sözleşme yapılıp yapılmadığı ve edinim tarihleri sonucu belirlediğinden, hesaplamayı hukuki destekle yapmanız önerilir.