Boşanma sona erdiğinde uyuşmazlık çoğu zaman bitmez; asıl tartışma edinilmiş malların paylaşımıyla başlar. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşunu düzenleyen 4787 sayılı Kanun ekseninde, mal rejimi tasfiyesinde görevli mahkeme ile kararın icra edilebilirliği birbirini doğrudan etkileyen iki başlıktır.
Tasfiye Talebi Boşanma Dosyasının İçinde mi?
Mal rejiminin tasfiyesi, boşanma davasından ayrı bir talep konusudur. Uygulamada bu talep boşanma dosyasıyla birlikte ileri sürülse dahi, kural olarak boşanma kararının kesinleşmesi beklenir. Talebin hiç ileri sürülmemesi hâlinde ise mahkeme kendiliğinden paylaşım yapmaz. Bu nedenle boşanma dilekçesinde tasfiye talebine yer verilip verilmediği, sonradan ayrı dava açma yükünü belirler.
Görev ve Yetki: İki Ayrı Soru
Aile hukukundan doğan davalarda görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar. Yetki bakımından ise boşanmaya ilişkin genel kural ile tasfiyeye ilişkin kural örtüşmeyebilir; eşlerin yerleşim yeri, birlikte oturdukları son yer ve tasfiyeye konu malvarlığının niteliği birlikte değerlendirilir. Taşınmazın aynına ilişkin bir talep gündeme geldiğinde ise kesin yetki kuralı devreye girerek tabloyu değiştirir.
Kesinleşmeden İcra Edilebilir mi?
Aile hukukuna ilişkin ilamların önemli bölümü kesinleşmeden icraya konulamaz. Buna karşılık nafakaya ilişkin hükümler bakımından farklı bir uygulama söz konusudur. Bu ayrım bilinmediğinde, henüz kesinleşmemiş bir karara dayanılarak başlatılan takip şikâyet üzerine iptal edilir; masraf ve zaman kaybı doğar. Karşı tarafın malvarlığını devretme ihtimali varsa, doğru araç erken takip değil, yargılama sırasında talep edilecek tedbirdir.
İcra Aşamasına Geçişte Kontrol Edilecekler
- İlamın kesinleşme şerhi alınmış mı?
- Hükümde alacak kalemleri ayrı ayrı ve ölçülebilir biçimde gösterilmiş mi?
- Faiz başlangıcı ve türü hükümde açıkça yazılmış mı?
- Taşınmaz devrine ilişkin hüküm tapu müdürlüğünce uygulanabilir açıklıkta mı?
- Takip yolu ilamlı icra olarak doğru seçilmiş mi?
Tasfiye Dosyasında Delil Kurgusu
- Evlilik tarihi ve rejimin sona erdiği an belirlenir.
- Her malvarlığı unsuru edinme tarihiyle listelenir.
- Kişisel mal iddiası için kaynak belgesi ayrıca toplanır.
- Banka, tapu ve trafik kayıtları müzekkere ile istenir.
- Değer tespiti için bilirkişi talebi zamanında sunulur.
Bu açıklamalar genel bilgi vermek içindir; evlilik süresi, malın edinilme biçimi ve hükmün içeriği sonucu değiştirebilir. Paylaşım talebi veya takip başlatmadan önce dosyanızı hukuki değerlendirmeye sunmanız uygun olur.