Mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacak, kararın yazılmasıyla değil tahsil edilmesiyle sonuç doğurur. Uygulamada sıkça karşılaşılan durum, uzun bir yargılamanın sonunda alınan hükmün icra aşamasında beklenen sonucu vermemesidir. Bu rehber TMK, HMK ve 4787 sayılı Kanun ekseninde, mal rejimi alacağının icra edilebilir hâle getirilmesini ve bu süreçteki süre başlıklarını ele alır.
Boşanma Hükmüyle Bağlantı
Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin talep, boşanma hükmünün kesinleşmesiyle sıkı biçimde bağlantılıdır. Boşanma davası devam ederken açılan tasfiye davası, boşanmanın kesinleşmesi bekletici mesele yapılarak görülür. Bu nedenle iki dosyanın takvimi birlikte izlenmeli, boşanma kararının kesinleşme şerhi alındığı anda tasfiye dosyasına sunulmalıdır. Kesinleşme tarihi ayrıca alacağa faiz işletilecek başlangıç noktası bakımından da tartışma konusu olur.
Talebin Sayısallaştırılması
- Edinilmiş mal ile kişisel mal ayrımının her kalem için ayrı yapılması
- Taşınmazlarda edinme tarihi, ödeme kaynağı ve kredi geri ödemelerinin gösterilmesi
- Banka hesapları, birikimler ve yatırım araçlarının tasfiye anındaki durumu
- Şirket payları ve ticari işletme değerinin hangi tarihe göre hesaplanacağı
- Denkleştirme ve değer artış payı taleplerinin ayrı kalemler olarak yazılması
Karar Kesinleşmeden Takip Yapılabilir mi
Aile hukukundan doğan bazı hükümlerin icrası kesinleşmeye bağlıdır. Bu nedenle mal rejimi alacağına ilişkin hükmün hangi bölümünün kesinleşmeden takibe konulabileceği, kararın niteliğine göre değerlendirilmelidir. Kesinleşme şartına tabi bir hüküm için erken başlatılan takip, itiraz üzerine düşebilir ve zaman kaybına yol açar. Buna karşılık borçlunun mal kaçırma ihtimali varsa, yargılama sırasında ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz taleplerinin gündeme getirilmesi gerekir.
Takip Aşamasında İzlenecek Adımlar
- Kesinleşme şerhli karar ve ilam örneği temin edilir.
- Borçlunun taşınmaz, araç, banka ve sosyal güvenlik kayıtları sorgulanır.
- Takip talebinde asıl alacak, faiz ve yargılama gideri kalemleri ayrı gösterilir.
- İcra emrinin tebliğ tarihi ve borçlunun itiraz süresi takvime işlenir.
- Borçlunun yargılama sırasında yaptığı devirler bakımından tasarrufun iptali seçeneği değerlendirilir.
Zamanaşımı ve Hak Kaybı Başlıkları
Boşanmadan doğan taleplerin bir bölümü, boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren işleyen sürelere tabidir. Bu sürelerin hangi talep bakımından uygulanacağı karıştırıldığında, esasen haklı bir alacak sırf zamanaşımı def i nedeniyle sonuçsuz kalabilir. Bu nedenle boşanma kesinleştiği anda hangi taleplerin hangi süre içinde ileri sürüleceği yazılı bir listeye dökülmelidir. İlamın icraya konulmasına ilişkin süre de ayrıca takip edilmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Malvarlığının yapısı ve evlilik süresince yapılan işlemler her dosyada farklı hesap sonucu doğurduğundan, boşanma kesinleşmeden önce tasfiye ve tahsil stratejinizi bir hukukçuyla planlamanız önerilir.