Anlaşmalı boşanma protokollerinde en çok geri dönen madde nafakadır. TMK, HMK ve aile mahkemelerinin kuruluşuna ilişkin 4787 sayılı Kanun ekseninde hazırlanan bu rehber, protokoldeki nafaka maddesinin hangi noktalarda zayıf kaldığını ve bu zayıflığın ileride nasıl süre kaybına dönüştüğünü ele alır.
Belirsiz Yazılan Madde Sonradan Pahalıya Mal Olur
Nafaka maddesi çoğu protokolde tek cümleyle geçer. Ödemenin hangi gün, hangi hesaba, hangi para birimiyle yapılacağı; artışın neye göre hesaplanacağı; çocuk için ödenen kalemle eş için ödenen kalemin ayrımı yazılmadığında, taraflar birkaç yıl içinde aynı konuyu yeniden mahkemeye taşır. Protokolün amacı uyuşmazlığı bitirmekse, madde tek başına okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Protokolde Aranacak Unsurlar
- Nafaka türünün açıkça adlandırılması ve kalemlerin ayrı gösterilmesi
- Ödeme günü, ödeme yöntemi ve hesap bilgisinin belirtilmesi
- Artış ölçütünün tartışmaya yer bırakmayacak biçimde tanımlanması
- Çocuğun eğitim, sağlık ve olağanüstü giderlerinin kim tarafından karşılanacağı
- Kişisel ilişki düzeninin nafaka maddesiyle çelişmemesi
Sonradan Değişen Koşullar
Protokol imzalandıktan sonra gelir, sağlık veya velayet düzeninde değişiklik olabilir. Bu durumda uyarlama ya da artırım talebi gündeme gelir; ancak talebin dayanağı olan değişikliğin tarihi ve belgesi olmadan sonuç almak güçleşir. Değişikliğin yaşandığı an ile talebin yapıldığı an arasındaki gecikme, geriye dönük talep imkânını daraltabileceğinden zamanlama başlı başına bir strateji unsurudur.
Ödenmeyen Nafaka İçin Yol Haritası
- Ödenmeyen aylar tablo halinde, ödeme kayıtlarıyla birlikte çıkarılır.
- İcra takibi başlatılırken protokol ve karar örneği dosyaya eklenir.
- Birikmiş alacak ile işleyecek nafaka ayrı ayrı gösterilir.
- Karşı tarafın ödeme gücüne ilişkin veriler önceden derlenir.
Aile hukuku dosyalarında çözüm, tarafların gerçek ihtiyaç ve imkânlarına göre şekillenir. Buradaki başlıklar genel bir yol göstericidir; protokol imzalanmadan önce metnin bir hukukçu tarafından okunması ileride doğacak birçok tartışmayı önler.