Karşılıksız çek veya ödenmeyen senet dosyalarında ilk refleks çoğunlukla "tedbir koydurmak" olur. Oysa kambiyo senetlerine dayalı takiplerde doğru geçici koruma aracı çoğu zaman ihtiyati tedbir değil ihtiyati hacizdir. Yanlış araç seçimi hem talebin reddine hem de borçlunun malvarlığını kaçırmasına zemin hazırlar.
Hangi Talep Hangi Aracı Gerektirir
Alacağın tahsilini güvence altına almak isteyen alacaklı, İİK kapsamında ihtiyati haciz yoluna başvurur; para alacağı için kural budur. Buna karşılık senedin sahteliği, bedelsizliği veya teminat senedi olduğu iddiasıyla borçlu tarafta olan kişi, menfi tespit davası açarak takibin durdurulması ya da ödenen paranın alacaklıya verilmemesi yönünde tedbir ister. Bu tedbirin teminat şartına bağlandığı, teminat yatırılmadığı sürece takibin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır.
Arabuluculuk Şartı Nerede Devreye Girer
TTK ve 6102 çerçevesinde ticari nitelikteki, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat davalarında arabulucuya başvurmak dava şartıdır. İtirazın iptali davası bu kapsamdadır. Buna karşılık icra takibinin kendisi ve ihtiyati haciz talebi arabuluculuk şartına tabi değildir. Geçici korumayı beklemeye almadan önce hangi adımın dava şartına tabi olduğu ayrıştırılmalıdır.
Talep Dilekçesinde Aranan Somutluk
- Senedin aslı ve arka yüzündeki ciro zinciri dosyaya eksiksiz konulmalıdır.
- Muhatap bankanın karşılıksızdır kaydı ve ibraz tarihi belgelenmelidir.
- Borçlunun tespit edilebilen malvarlığı unsurları talepte gösterilmelidir.
- Teminat miktarı ve kaynağı önceden planlanmalıdır.
- Kararın uygulanması için öngörülen süre takvime bağlanmalıdır.
Sulh Masasına Oturmanın Doğru Zamanı
Ticari ilişkinin sürdüğü dosyalarda taksitlendirme, teminat mektubu veya rehin karşılığı yapılandırma, dava sonucunu beklemekten daha hızlı sonuç verebilir. Ancak sulh metninde takibin akıbeti, işlemiş faiz ve masraflar, kefil ve ciranta sorumluluğu ile senedin iadesi açıkça düzenlenmezse taraflar aynı uyuşmazlığa kısa sürede geri döner. Anlaşma sağlanmazsa dava yoluna geçiş takvimi de aynı metinde öngörülmelidir.
Yukarıdakiler yol gösterici genel bilgilerdir; senedin türü, tarafların tacir sıfatı ve ibraz koşulları sonucu değiştirebilir. Somut senedinizi bir hukukçuya inceletmeden geçici koruma talebi oluşturmamanız önerilir.