Ticari ilişkilerde çek ve senet kaynaklı uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümü, tarafların iradesine bağlı bir seçenektir. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde, kambiyo senedine dayalı bir alacağın tahkime taşınabilmesi için geçerli bir tahkim anlaşmasının bulunması gerekir.
Tahkim Anlaşmasının Varlığı
Çek ve senedin soyut niteliği ile taraflar arasındaki temel ilişkiyi ayırmak gerekir. Tahkim şartı çoğunlukla temel sözleşmede yer alır; senedin kendisi tahkime tabi olsa bile, kambiyo takibinin kendine özgü yolları bulunur. Bu ayrım netleştirilmeden başlatılan süreç, yetki itirazıyla en baştan tıkanabilir.
Delil ve Senet Metninin Uyumu
Senet üzerindeki tutar, vade ve imza ile temel ilişkiye dair belgeler arasında çelişki, tahkim yargılamasında da ilk tartışılan konudur. Bedelsizlik veya ödeme iddiası ileri sürülüyorsa, buna ilişkin banka kayıtları ve yazışmalar önceden derlenmelidir; delil eksikliği bu iddiaları zayıflatır.
Süreç Kurgusu
- Geçerli bir tahkim anlaşmasının varlığı doğrulanır.
- Senedin temel ilişkiyle bağı belgelendirilir.
- Talep, faiz ve fer'ileriyle birlikte ölçülebilir yazılır.
- Hakem seçimi ve süreler için usul takvimi oluşturulur.
Zamanaşımı ve Müracaat Süreleri
Kambiyo senetleri, kanunda öngörülen kendine özgü zamanaşımı sürelerine tabidir. Tahkim tercih edilse dahi bu süreler işlemeye devam eder; bu nedenle senedin türüne göre süre hesabı baştan yapılmalıdır.
Hakem Kararının İcrası
Tahkim sonunda verilen karar, gerekli koşullar sağlandığında icra edilebilir. Bu nedenle kararın talep kalemlerini açık ve infaza elverişli biçimde içermesi önem taşır.
Açıklamalar genel niteliktedir. Kambiyo senetleri ve tahkim ilişkisi somut olayın koşullarına göre farklılaşabileceğinden, ticaret hukuku alanında hukuki destek alınması önerilir.