Sermaye şirketlerinde pay sahipleri arasındaki uyuşmazlıkların önemli bölümü genel kurul masasında başlar. TTK ve 6102 sayılı Kanun düzenlemesi, alınan kararlara karşı dava yolunu kısa ve hak düşürücü nitelikte bir süreye bağlar. Bu rehber, genel kurul kararlarının denetiminde delil sözleşmesi uygulamasını ve süre yönetimini konu alır.
Butlan ile İptalin Ayrılması
Kanunun emredici hükümlerine, vazgeçilmez pay sahipliği haklarına aykırı kararlar butlanla sakat sayılabilir ve bu iddia süreye bağlı değildir. Buna karşılık kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık iddiasına dayanan iptal davası, kanunda öngörülen kısa süre içinde açılmadığında dinlenmez. Dava dilekçesinde bu iki iddianın kademeli biçimde ileri sürülmesi, süre riskini dengeleyen pratik bir yöntemdir.
Dava Açma Hakkı Kimde
Toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibi ile toplantıya usulsüz çağrı ya da gündem ihlali gibi sebeplerle katılamayan pay sahibi dava açabilir. Muhalefet şerhinin tutanağa yazdırılmaması, hakkın kullanımını fiilen ortadan kaldırabildiğinden toplantı anında atılacak bu adım sonradan telafi edilemez.
Toplantı tutanağının önemi
Tutanak, kimin hangi gündem maddesinde nasıl oy kullandığını gösteren temel belgedir. Hazır bulunanlar listesi, vekâletnameler ve toplantı çağrısına ilişkin ilan kayıtları tutanakla birlikte saklanmalıdır.
Delil Sözleşmesinin Rolü
Ticari ilişkilerde taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta hangi delillerin geçerli sayılacağını önceden kararlaştırabilir. Pay sahipleri sözleşmesi ya da ortaklık ilişkisinin dayandığı ticari sözleşmelerde yer alan bu tür kayıtlar, tanık dinlenmesini sınırlayabilir veya belirli kayıtları münhasır delil hâline getirebilir. Bu nedenle dava hazırlığında ilk kontrol edilmesi gereken metinlerden biri, taraflar arasındaki çerçeve sözleşmedir. TBK kapsamındaki genel sözleşme hükümleri de bu değerlendirmede birlikte okunur.
- Genel kurul çağrısı, gündem ve ilan tarihleri
- Toplantı tutanağı ve muhalefet şerhi
- Pay defteri kayıtları ve ortaklık yapısını gösteren belgeler
- Ticaret sicil kayıtları ve tescil-ilan tarihleri
- Varsa pay sahipleri sözleşmesi ve delil kaydı içeren maddeler
Kararın İcrasının Durdurulması
İptal davası açılması, kararın kendiliğinden uygulanmasını engellemez. Tescil edilmiş bir kararın sonuçlarını sınırlamak için, dava ile birlikte icranın geri bırakılması talep edilmelidir. Aksi hâlde dava lehe sonuçlansa bile ortaya çıkan fiilî durumun geri alınması güçleşir.
Şirketler hukuku uyuşmazlıklarında süre ve usul hataları, esasa ilişkin haklı gerekçeleri dahi işlevsiz bırakabilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; toplantı tutanağınız ve sözleşmeleriniz incelenmeden kesin bir yol haritası çıkarılamaz.