Ticari ilişkilerde uyuşmazlık ortaya çıktığında zaman, çoğu kez alacağın kendisinden daha değerlidir. Teslimatın durdurulması, markanın kullanılmaya devam edilmesi veya payların devredilmesi gibi durumlarda, kararın verildiği ana kadar geçen süre sonucu belirler. TTK ve 6102 sayılı düzenleme ile TBK çerçevesinde ihtiyati tedbir bu boşluğu doldurur; ancak talep, somut belgeye dayanmadığında reddedilir ve ret kararı sonraki taleplerin de önünü tıkar.
Yaklaşık İspat Ne Anlama Gelir?
Tedbir aşamasında kesin ispat aranmaz; hakkın varlığının ve gecikmesinde sakınca bulunduğunun makul biçimde gösterilmesi beklenir. Bu nedenle dilekçeye sözleşmenin imzalı örneği, teslim ve kabul belgeleri, ihtarname ve tebliğ evrakı, cari hesap ekstresi ve karşı tarafın ikrar niteliğindeki yazışmaları eklenmelidir. Yalnızca iddia içeren bir dilekçe, yaklaşık ispat ölçüsünü karşılamaz.
Talebin Konusunu Dar ve Uygulanabilir Yazın
- Hangi işlemin durdurulmasının istendiği açıkça belirtilmeli
- Tedbirin uygulanacağı taşınmaz, hesap, pay veya sicil kaydı tek tek gösterilmeli
- Üçüncü kişilere zarar vermeyecek en dar kapsam tercih edilmeli
- Tedbirin ne kadar süreyle isteneceği ve dava ile bağlantısı yazılmalı
Aşırı geniş talepler, hâkimin ölçülülük değerlendirmesinde reddedilme ihtimalini artırır.
Teminat ve Sorumluluk Boyutu
Tedbir kararı genellikle teminat karşılığında verilir. Teminatın nakit mi yoksa banka teminat mektubu ile mi yatırılacağı, karar tarihinden sonraki kısa süre içinde çözülmesi gereken bir konudur; süresinde tamamlanmayan teminat, kararın uygulanamamasına yol açar. Ayrıca haksız çıkılması hâlinde karşı tarafın zararından sorumluluk doğabileceği baştan hesaba katılmalıdır.
Dava Açılmadan Alınan Tedbirde Takvim
Dava açılmadan önce tedbir alındıysa, esas hakkındaki davanın kanunda öngörülen kısa süre içinde açılması zorunludur. Bu süre kaçırıldığında tedbir kendiliğinden ortadan kalkar ve emek verilerek elde edilen koruma kaybedilir. Ticari davalarda dava şartı olan arabuluculuk adımının da bu takvimle birlikte planlanması gerekir.
Karşı Tarafın İtirazına Hazırlık
Tedbire itiraz edildiğinde inceleme genellikle duruşmalı yapılır. Bu aşamada ilk dilekçedeki iddiaların belgeyle desteklenmesi beklenir; itiraz duruşmasına yeni belge sunulmadan gidilmesi, kararın kaldırılmasıyla sonuçlanabilir. Bu nedenle tedbir talebi hazırlanırken itiraz aşaması için ayrı bir belge yedeği tutulmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar; sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve talebin konusu sonucu değiştirir. Adım atmadan önce dosyanıza özgü değerlendirme yapılmalıdır.