Ticari hayatta haksız rekabet iddiaları çoğu zaman bir sözleşme ilişkisinin içinden doğar: eski çalışan, bayi, distribütör veya ortak. TTK, TBK ve 6102 çerçevesindeki bu uyuşmazlıklarda taraflar arasında önceden yapılmış bir delil sözleşmesi bulunması, ispat yükünü ve yargılamanın süresini kökten değiştirebilir. Bu rehber, delil düzenlemesi ile dava süresi arasındaki bağlantıyı ele alır.
Delil Sözleşmesi Neyi Değiştirir
HMK, tarafların belirli bir vakıanın yalnızca belirli delillerle ispat edileceğini kararlaştırmasına imkân tanır. Ticari sözleşmelere konulan bu tür hükümler, örneğin cari hesap mutabakatının yalnızca yazılı kayıtla ispatlanacağını öngörebilir. Fayda açıktır: tanık beyanına dayalı uzun bir tartışma önlenir. Riski de aynı ölçüde açıktır: kendi elinizde bulunmayan bir belge türünü tek delil olarak kabul etmişseniz, haklı olduğunuz noktada ispatsız kalırsınız. Bu nedenle delil hükümleri sözleşme aşamasında, ihtilaf çıkmadan önce dikkatle yazılmalıdır.
Zamanaşımının İşlemeye Başladığı An
Haksız rekabetten doğan taleplerde zamanaşımı, davacının fiili ve failin kim olduğunu öğrenmesinden itibaren işleyen kısa süre ile fiilin gerçekleşmesinden itibaren işleyen daha uzun bir üst süreden oluşur. Buradaki asıl güçlük öğrenme anının belirlenmesidir. Süreklilik gösteren eylemlerde her yeni fiil bakımından sürenin yeniden başlayıp başlamadığı ayrıca değerlendirilir. Bu nedenle iddia edilen eylemlerin tarihleri tek tek listelenmelidir.
Hangi Deliller Erken Kaybolur
- Müşteri listesi ve fiyat verisinin dışarı taşındığını gösteren sistem kayıtları, log saklama süresi dolduğunda erişilemez hale gelir.
- İnternet sitesi ve sosyal medya üzerindeki aldatıcı beyanlar kısa sürede kaldırılabilir; ekran görüntüsü yerine tespit tercih edilmelidir.
- E-posta trafiği, çalışanın ayrılmasıyla birlikte silinebileceğinden hesap kapatılmadan önce yedeklenmelidir.
- Ticari defterler karşı tarafın elindeyse, defterlerin incelenmesine ilişkin talep dilekçede açıkça yer almalıdır.
Talep Kalemleri ve İhtiyati Tedbir
Haksız rekabette yalnızca tazminat değil; fiilin durdurulması, hukuka aykırılığın tespiti ve kararın ilanı da talep edilebilir. Zarar miktarının ispatı güç olduğundan, ihtiyati tedbir talebi çoğu dosyada asıl korumayı sağlayan adımdır. Tedbir isteniyorsa yaklaşık ispat ölçüsünü karşılayacak belgeler dilekçeye baştan eklenmelidir; sonradan tamamlanacağı düşünülen eksikler, tedbirin reddiyle sonuçlanabilir.
İhtilaf Doğduğunda İlk Hafta
- Sözleşmedeki delil, yetki ve tahkim hükümleri okunur.
- Eylem tarihleri ve öğrenme tarihi yazılı olarak sabitlenir.
- Kaybolma riski yüksek dijital veriler için tespit talep edilir.
- Tedbir talebinin dayanakları belgelerle birlikte hazırlanır.
- Zarar hesabı için ciro ve müşteri kaybı verisi derlenir.
Bu metin genel nitelikte bilgi sunar; sözleşme hükümleri ve ticari ilişkinin yapısı sonucu belirgin biçimde değiştirebilir. Haksız rekabet şüphesi doğduğunda delillerin korunması için gecikmeden hukuki destek alınması yerinde olacaktır.