Şirketler hukukunda genel kurul kararlarına karşı iptal davası, kısa ve kaçırıldığında telafisi olmayan bir süreye tabidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve TBK çerçevesinde yürüyen bu süreçte, sözleşmede bir tahkim şartı bulunması ihtimali de baştan değerlendirilmelidir; aksi hâlde süresinde açılmış bir dava, yanlış merci nedeniyle sonuçsuz kalabilir.
İptal, Butlan ve Yokluk Ayrımı
Her sakat karar aynı sonuca tabi değildir. Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık iptal sebebi oluştururken; pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran ya da anonim şirketin temel yapısını bozan kararlar bakımından butlan gündeme gelir. Butlanın süreye bağlı olmaması nedeniyle, iptal süresi kaçırılmış dosyalarda kararın niteliği yeniden değerlendirilmelidir. Ancak her sakatlığı butlan olarak nitelemek gerçekçi değildir; bu ayrım gerekçelendirilmeden ileri sürüldüğünde davanın reddine yol açar.
Dava Açma Ehliyeti ve Muhalefet Şerhi
- Toplantıda hazır bulunup olumsuz oy kullanan ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibi.
- Toplantıya çağrının usulsüzlüğü veya gündemin ilan edilmemesi gibi hâllerde katılmamış pay sahibi.
- Kararın uygulanmasının kişisel sorumluluk doğuracağı hâllerde yönetim kurulu ve üyeleri.
- Muhalefet şerhinin metni: hangi gündem maddesine, hangi gerekçeyle karşı çıkıldığı açık yazılmalıdır.
Tahkim Şartı Devrede mi?
Esas sözleşmede yer alan tahkim kaydının genel kurul kararlarının iptaline ilişkin uyuşmazlıkları kapsayıp kapsamadığı, metnin lafzına göre değerlendirilir. Pay sahipleri sözleşmesindeki tahkim kaydı ile esas sözleşmedeki kayıt farklı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle dava açılmadan önce her iki metin de okunmalı; tahkim yoluna gidilecekse hakem başvurusunun da aynı süre içinde yapılması gerektiği unutulmamalıdır.
Hazırlık Sırası
- Toplantı çağrısı, gündem ilanı ve vekâletnameler usul yönünden denetlenir.
- Hazır bulunanlar listesi ile pay defteri karşılaştırılarak nisap hesabı yapılır.
- Tutanak metni, muhalefet şerhinin eksiksiz yazılıp yazılmadığı yönünden incelenir.
- Kararın tescil ve ilan tarihi tespit edilerek takvime işlenir.
- Kararın uygulanmasının durdurulması talebi, doğacak somut zarar gösterilerek kurulur.
Kapanış
Ortaklık uyuşmazlıklarında karar alındığı gün başlayan süre, çoğu zaman ticari müzakereler sürerken sessizce tükenir; masadaki görüşmenin devam etmesi süreyi durdurmaz. Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır ve şirketin türü ile esas sözleşme hükümlerine göre izlenecek yol değişir. Toplantı tutanağını aldıktan sonra vakit geçirmeden hukuki değerlendirme almanız yerinde olacaktır.