Anonim ve limited şirketlerde genel kurul, iradenin oluştuğu yerdir; ancak bu iradenin geçerli olması çağrıdan oylamaya kadar uzanan usul zincirinin sağlamlığına bağlıdır. TTK sistematiğinde bir kararın iptali talebi, sınırlı bir süre içinde ileri sürülmezse karar kesinleşir ve şirket işlemleri bu karar üzerine kurulmaya devam eder. Yetkiye ilişkin sakatlıklar tam da bu nedenle hızla değerlendirilmelidir.
Yetki Sakatlığının Üç Farklı Görünümü
Uygulamada yetki tartışması birbirine karıştırılan üç ayrı başlıkta ortaya çıkar. Birincisi, genel kurulu toplantıya çağıran organın buna yetkili olup olmadığıdır. İkincisi, toplantıda pay sahibi adına oy kullanan temsilcinin vekâletinin geçerliliğidir. Üçüncüsü ise alınan kararın genel kurulun devredilemez yetki alanına girip girmediği, yani konunun yönetim organına mı yoksa genel kurula mı ait olduğudur. Dilekçede hangi başlığa dayanıldığının net yazılması, incelemenin doğru zeminde yapılmasını sağlar.
Toplantı Öncesi Belge Zincirinin Önemi
- Çağrı ilanının içeriği ve gündem maddelerinin açıklığı
- Pay defteri kayıtlarının toplantı tarihindeki durumu
- Hazır bulunanlar listesindeki imzalar ve temsil belgeleri
- Toplantı ve karar nisaplarının tutanakta gösteriliş biçimi
Bu belgelerin toplantıdan hemen sonra temin edilmesi önemlidir. Aradan zaman geçtikçe kayıtlara erişim güçleşir ve iddia belgesiz kalır.
Muhalefet Şerhinin Belirleyici Rolü
Toplantıda hazır bulunan pay sahibi bakımından, karara karşı muhalefetin tutanağa geçirilmesi çoğu zaman dava hakkının önkoşuludur. Muhalefetin gerekçesiz biçimde tek kelimeyle kaydedilmesi yerine, hangi maddeye ve hangi sebeple karşı çıkıldığının yazdırılması sonraki aşamada elinizi güçlendirir. Toplantıya katılamamış ya da usulüne uygun çağrılmamış pay sahibinin durumu ise ayrı değerlendirilir.
Butlan ile İptal Arasındaki Ayrım
Bazı kararlar süreye bağlı iptal davasının konusu iken, kanuna aykırılığı ağır olan kararlar için farklı bir hukuki yol gündeme gelir. Bu ayrımın önemi şudur: dava türünün yanlış seçilmesi, süre geçtikten sonra düzeltilmesi mümkün olmayan bir sonuç doğurabilir. Bu nedenle karar metni, hangi hakkı ne ölçüde ortadan kaldırdığı yönünden satır satır okunmalıdır.
Tescil Süreciyle Yarışan Takvim
- Karar tarihinden itibaren ticaret sicili işlemlerinin akıbeti izlenir.
- Tescil edilmiş bir karar üçüncü kişiler bakımından sonuç doğurmaya başlar.
- Bu nedenle iptal talebiyle birlikte tedbir talebinin de gündeme alınması değerlendirilir.
- Şirketin banka ve sözleşme ilişkilerinde temsil yetkisi kullanılıyorsa durum ivedilikle ele alınır.
Yukarıdaki başlıklar yalnızca genel bir yön göstermektedir. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantının fiili akışı sonucu tümüyle değiştirebileceğinden, karar metnini ve toplantı evrakını birlikte inceletmeniz uygun olur.