Şirket ortaklığından doğan uyuşmazlıklarda genel kurul kararı, çoğu zaman tartışmanın hem sebebi hem de sonucudur. TTK ve TBK ekseninde hazırlanan bu rehber, iptal davasının süresi, muhalefet şerhinin rolü ve yürütmenin geri bırakılması talebi üzerine kuruludur.
İptal mi Butlan mı: Talebin Türü Süreyi Belirler
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal davasına konu olur ve bu dava kısa bir süreye tabidir. Buna karşılık ortakların vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran, eşit işlem ilkesine aykırı düşen ya da anonim şirketin temel yapısını bozan kararlar bakımından butlan gündeme gelir ve butlanın tespiti süreye bağlı değildir. Talebin türü baştan yanlış belirlendiğinde, süresi geçmiş bir iptal talebi nedeniyle esasa hiç girilmeyebilir.
Üç Aylık Süre ve Muhalefet Şerhi
İptal davası, karar tarihinden itibaren işleyen üç aylık süre içinde açılır. Dava açma hakkının doğması için toplantıda hazır bulunup olumsuz oy kullanan ortağın muhalefetini tutanağa geçirtmesi kural olarak aranır. Toplantıya çağrının usulsüz yapılması, gündemin duyurulmaması ya da katılım hakkının hukuka aykırı biçimde engellenmesi gibi hâllerde ise bu şart farklı değerlendirilir. Bu nedenle toplantı günü tutanağa yazdırılan tek bir cümle, aylar sonraki davanın kaderini belirler.
Yürütmenin Geri Bırakılması Talebi
İptali istenen kararın uygulanması dava süresince şirketin ve ortakların durumunu geri döndürülemez biçimde değiştirebilir. Bu nedenle mahkemeden kararın yürütülmesinin geri bırakılması istenebilir; kanun bu talep bakımından yönetim kurulunun görüşünün alınmasını öngörür. Talep, sermaye artırımı, pay devri ya da yönetim değişikliği gibi hızlı sonuç doğuran kararlarda özellikle önem kazanır. Gerekçede yaklaşık ispat ölçüsünde somut veri sunulması beklenir.
Görevli Mahkeme ve Arabuluculuk Sorusu
İptal davası, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür ve bu yetki kesindir. Ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan talepler bakımından arabuluculuk dava şartıdır; genel kurul kararının iptali talebi ise para alacağına ilişkin olmadığından bu kategoride değerlendirilmez. Buna karşılık aynı olaydan doğan tazminat talebi ayrıca ileri sürülecekse, o talep için arabuluculuk aşamasının atlanmaması gerekir.
Dosya Kurulumunda Öncelikler
- Toplantı çağrısı, gündem ve ilan belgeleri
- Hazır bulunanlar listesi ve toplantı tutanağının tamamı
- Muhalefet şerhinin yazıldığı sayfa
- Karara dayanak yönetim kurulu belgeleri ve finansal tablolar
- Ticaret sicil kayıtları ve tescil tarihleri
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve kararın içeriği sonucu değiştirebileceğinden, dava yoluna gitmeden önce belgelerin bir hukukçu tarafından incelenmesi gerekir.