Genel kurul salonundan çıkarken alınan not, çoğu zaman davanın kaderini belirler. Bir kararın hukuka aykırı olduğunu düşünen pay sahibinin elindeki en güçlü araç, toplantı anında kullandığı usuli haklardır. TTK (6102) ve tamamlayıcı olarak TBK çerçevesinde, karar sonrası yapılacaklar kadar karar anında yapılanlar da sonucu etkiler.
Toplantı Anında Kurulan Zemin
Karara olumsuz oy vermek ve bu muhalefeti tutanağa geçirtmek, iptal talebinin klasik dayanaklarındandır. Muhalefet şerhi kısa fakat somut olmalıdır: hangi gündem maddesine, hangi sebeple karşı çıkıldığı yazılmalıdır. "Genel olarak muhalifim" ifadesi, sonradan hangi aykırılığın ileri sürüldüğü tartışmasını doğurur. Toplantıya katılamayan veya usulsüz biçimde katılımı engellenen pay sahibinin durumu ise ayrıca değerlendirilir; bu hâlde engellemenin belgelenmesi gerekir.
Hangi Aykırılık, Hangi Sonucu Doğurur?
- Çağrı ve gündem eksiklikleri: Çağrının usulüne uygun yapılmaması, gündemde bulunmayan konuda karar alınması gibi hâller usule ilişkin sakatlıklardır.
- Toplantı ve karar yeter sayısı: Nisap hatası, kararın geçerliliğini doğrudan etkiler; hazır bulunanlar listesi bu yüzden temel delildir.
- İçerik aykırılığı: Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık ile pay sahibi haklarının zedelenmesi ayrı bir eksende tartışılır.
- Ağır sakatlıklar: Bazı aykırılıklar iptal edilebilirlikten öte, kararın baştan hüküm doğurmaması sonucunu gündeme getirir.
Yetki ve Görev: Nereye, Kime Karşı?
Genel kurul kararına karşı açılacak dava, kararı alan organın değil şirket tüzel kişiliğinin hasım gösterilmesiyle açılır; yönetim kurulu üyelerinin kişisel sorumluluğu ayrı bir davanın konusudur. Yetki bakımından şirket merkezinin bulunduğu yer belirleyicidir ve bu husus kesin yetki niteliği taşıyabildiğinden, kolaylık olsun diye başka bir yerde açılan dava zaman kaybettirir. Tescil ve ilan aşamasında ticaret sicili müdürlüğüne yapılan başvurular ise yargısal bir itiraz yolu değildir; sicil işlemi kararın hukuka uygunluğunu denetlemez.
Kararın Uygulanmasını Durdurmak
- İptal davasıyla birlikte kararın yürütülmesinin geri bırakılması talebi ayrıca ve gerekçeli olarak ileri sürülmelidir.
- Talep, doğacak zararın somut göstergeleriyle desteklenmelidir: sermaye artırımının pay oranına etkisi, malvarlığı devri, imza yetkisi değişikliği gibi.
- Teminat istenmesi ihtimali baştan planlanmalı, teminat biçimi hazırlanmalıdır.
- Tescil süreci başlamışsa sicile bilgi verilmesi, sonradan doğacak karışıklığı azaltır.
Kısa Not
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve gündem maddesinin niteliği değiştikçe izlenecek yol da değişir. Toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve çağrı belgeleriyle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.