Şirket içi uyuşmazlıkların önemli bölümü genel kurul salonunda başlar. TTK ve 6102 sayılı düzenleme çağrı, gündem, toplantı ve karar süreçlerini; TBK ise temsil ilişkisine dair genel kuralları ilgilendirir. Karara karşı dava açmayı düşünen pay sahibi için belirleyici olan, toplantı sırasında atılan adımlardır. Bu rehberin konusu, usule aykırı işlem nedeniyle dava hakkının fiilen kullanılamaz hale gelmesidir.
Toplantı Anında Yapılması Gerekenler
İptal davası açabilmek için kural olarak toplantıda hazır bulunup karara muhalefetin tutanağa geçirilmesi beklenir. Muhalefet şerhi genel bir itiraz cümlesi olarak değil, hangi karara ve hangi sebeple karşı çıkıldığını gösterecek biçimde yazılmalıdır. Tutanağın imzalanması sırasında şerhin metne işlendiği teyit edilmelidir. Bu adım atlandığında, esasa ilişkin iddialar ne kadar güçlü olursa olsun dava hakkı tartışmalı hale gelir.
Sakatlığın Derecesini Doğru Belirlemek
Her aykırılık aynı sonuca bağlanmaz. Uygulamada üç ihtimal ayrıştırılır:
- İptal edilebilirlik: çağrı usulüne, gündeme bağlılığa veya eşit işlem ilkesine aykırılık gibi haller
- Butlan: kanunun emredici hükümlerine ve pay sahibinin vazgeçilmez haklarına aykırı kararlar
- Yokluk: toplantının hiç yapılmamış sayılmasını gerektiren ağır eksiklikler
Nitelendirme, süre bakımından sonucu değiştirir; iptal davası kısa bir hak düşürücü süreye tabiyken diğer hallerde durum farklıdır. Dilekçede hangi sonucun istendiği açık yazılmalıdır.
Yetki ve Görev: Şirket Merkezi Belirleyicidir
Bu davalarda yetki, şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesine bağlıdır ve tarafların anlaşmasıyla serbestçe değiştirilemez. Görev bakımından ticari dava niteliği gözetilir. Merkezin ticaret sicilindeki güncel kaydı dava açılmadan önce kontrol edilmeli; merkez nakli yapılmışsa hangi tarih itibarıyla tescil edildiği tespit edilmelidir. Yanlış yerde açılan dava, sürenin dolmasına yol açabilir.
Çağrı, Gündem ve Temsil Belgeleri
Dosyanın temeli belge toplamaktan geçer. Çağrının usulüne uygun yapıldığını gösteren ilan ve bildirimler, gündem metni, hazır bulunanlar listesi, vekâletname örnekleri ve toplantı tutanağı birlikte incelenmelidir. Gündemde yer almayan bir konuda karar alınması ya da temsil belgelerindeki eksiklikler, iptal sebebi olarak ayrı ayrı ileri sürülmelidir. Bu belgelerin şirketten talep edilmesi gerekiyorsa, celp istemi dilekçede yer almalıdır.
Kararın Uygulanmasını Geciktirmek
Dava süresince kararın icra edilmesi, sonradan verilecek hükmü işlevsiz bırakabilir. Bu nedenle kararın yürütülmesinin geri bırakılması talebi, doğuracağı somut zarar açıklanarak istenmelidir. Talep genel ifadelerle kurulursa reddedilmesi olasıdır. Tescile tabi bir karar söz konusuysa, sicile bildirim boyutu ayrıca düşünülmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirket yapısı, esas sözleşme hükümleri ve toplantı belgeleri sonucu değiştirebileceğinden, karar örneği ve tutanaklarla birlikte hukuki değerlendirme alınması önerilir.