Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, kısa hak düşürücü sürelere ve biçimsel koşullara bağlıdır. Buna bir de esas sözleşmede yer alan tahkim şartı eklendiğinde, doğru yolun mahkeme mi yoksa hakem heyeti mi olduğu sorusu dosyanın kaderini belirler. Bu rehber, Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde iptal talebini usul hatasına düşmeden kurgulamayı konu alır.
Toplantı Anında Yapılması Gerekenler
İptal davası açma imkânı, çoğu hâlde toplantı sırasında atılan adımlara bağlıdır. Karara olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibinin konumu ile toplantıda sessiz kalan pay sahibinin konumu aynı değildir. Muhalefet şerhinin hangi gündem maddesine, hangi gerekçeyle yazıldığı sonradan telafi edilemez.
- Çağrı usulünün ve gündemin ilan edilme biçiminin kontrolü
- Toplantı ve karar yeter sayılarının tutanakta gösterilmesi
- Vekâletnamelerin geçerliliği ve temsil belgelerinin incelenmesi
- Bilgi alma ve inceleme talebinin tutanağa geçirilmesi
- Muhalefet şerhinin gündem maddesi bazında ayrı ayrı yazılması
İptal mi, Butlan mı, Yokluk mu
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal edilebilir nitelikteyken, vazgeçilemez nitelikteki pay sahibi haklarını ortadan kaldıran veya emredici hükümlere aykırı kararlar bakımından butlan gündeme gelir. Butlanın süreye bağlı olmaması, her durumda daha kolay bir yol anlamına gelmez; iddianın hukuki nitelendirmesi yanlış yapılırsa talep süre yönünden reddedilebilir.
Tahkim Şartı Devredeyse Yol Haritası Değişir
Esas sözleşmede tahkim kaydı bulunması hâlinde, uyuşmazlığın tahkime elverişli olup olmadığı ve kaydın kapsamı öncelikle çözülmelidir. Tahkim kaydı bulunduğu hâlde mahkemeye başvurulması ya da tersi durum, aylarca süren bir kaybın ardından yeniden başlamak anlamına gelir. Tahkim yoluna gidilecekse hakem seçimi, tahkim yeri ve süreler kaydın metnine göre planlanmalıdır.
Kararın İcrasını Durdurmak
İptal talebi tek başına kararın uygulanmasını durdurmaz. Sermaye artırımı, yönetim değişikliği ya da ticari defterlere yansıyacak kararlarda, tedbir talebinin ayrı ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi gerekir. Teminat konusu da başvuru öncesinde hesaplanmalıdır.
Şirket yapısı, pay dağılımı ve esas sözleşme metni bu değerlendirmeleri kökten değiştirebilir. Yukarıdakiler genel bir yol haritası sunar; toplantı tutanağı elinize ulaştığında hızlıca hukuki değerlendirme alınması, kısa süreler nedeniyle önem taşır.