Şirket içi uyuşmazlıklarda ihtiyati tedbir, çoğu zaman davanın kaderini belirleyen ilk hamledir. Ancak TTK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde istenen tedbirlerde en sık yapılan hata, talebin şirketin işleyişini durduracak kadar geniş yazılmasıdır. Kapsamı ölçüsüz talepler reddedilir; reddedilen talep ise karşı tarafa hazırlık süresi kazandırır.
Tedbirin hedefi tek cümleyle tanımlanabilmeli
Amaç bir kararın icrasını durdurmak mı, pay devrini önlemek mi, temsil yetkisinin kullanımını sınırlamak mı, yoksa şirket kayıtlarının korunmasını sağlamak mı? Her biri farklı bir tedbir türüdür ve farklı gerekçe gerektirir. Talep yazılırken hangi işlemin hangi tarihe kadar durdurulmasının istendiği açıkça gösterilmelidir.
Genel kurul kararlarının iptali ile ilişki
Genel kurul kararının iptali istendiğinde, dava sonuçlanana kadar kararın uygulanması ciddi ve geri dönülmez sonuçlar doğurabilir. Bu durumda kararın icrasının geri bırakılması talebi ayrı başlık altında ve şirketin durumu gözetilerek gerekçelendirilmelidir. İptal davasının kısa ve hak düşürücü süreye tabi olduğu unutulmamalı; tedbir talebi bu süreyi uzatmaz.
Teminat ve karşı risk
- Tedbir kararı kural olarak teminat karşılığında verilir
- Haksız çıkılması hâlinde karşı tarafın zararından sorumluluk doğar
- Bu nedenle talep edilen tedbirin ticari sonuçları önceden hesaplanmalıdır
- Teminat türü ve tutarı, dosyanın büyüklüğüne göre ayrıca değerlendirilir
- Tedbirin şirketin üçüncü kişilerle ilişkilerine etkisi göz ardı edilmemelidir
Kararın icrası ve süre disiplini
Tedbir kararı alınması yeterli değildir; kanunda öngörülen süre içinde uygulanması talep edilmezse karar kendiliğinden ortadan kalkar. Dava açılmadan alınan tedbirlerde ise esas davanın süresinde açılması gerekir. Bu iki takvim, kararın alındığı gün ajandaya işlenmelidir. Ticaret sicilinde şerh gerektiren tedbirlerde, şerhin fiilen işlenip işlenmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
Karşı tarafın hareket alanı
Tedbire muhatap olan taraf bakımından yol, kararı görmezden gelmek değil, itiraz ve değiştirme taleplerini süresinde kullanmaktır. Özellikle tedbirin kapsamının orantısız olduğu, daha hafif bir tedbirle aynı amacın sağlanabileceği veya koşulların değiştiği yönündeki savunmalar somut verilerle desteklendiğinde sonuç doğurabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; şirket türü, pay yapısı ve uyuşmazlığın konusu tedbir stratejisini tümüyle değiştirebilir. Talep hazırlanmadan önce dosyanın ticari sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmesi önerilir.