Ticari ilişkilerde tarafların hangi vakıanın hangi delille ispatlanacağını önceden kararlaştırdığı delil sözleşmesi, haksız rekabet iddiasında hem koruyucu hem de sınırlayıcı bir araçtır. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu uyuşmazlıklarda, sözleşme hükmünün kapsamı fark edilmeden hazırlanan dava dosyaları ispat aşamasında tıkanabilir.
Delil Sözleşmesi Neyi Değiştirir
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta yalnızca belirli kayıtların (örneğin sistem logları, ticari defterler, elektronik yazışma arşivi) delil sayılacağını kararlaştırmış olabilir. Bu tür bir hüküm, tanık beyanına dayanmayı planlayan tarafı hazırlıksız yakalar. Buna karşılık münhasır delil kaydı, hakimin resen araştırma yetkisini ve kamu düzenine ilişkin hususları ortadan kaldırmaz. Dava öncesinde sözleşmenin ilgili maddesi, ekleri ve varsa sonraki teyit yazışmaları birlikte okunmalıdır.
Öğrenme Anı ve Zaman Baskısı
Haksız rekabet iddialarında sürenin işlemeye başladığı an, fiilin ve failin öğrenildiği tarihtir. Piyasada dolaşan bir ürün, taklit ambalaj ya da müşteri çevresine yönelik yazışma söz konusuysa, öğrenme anını gösteren ekran görüntüleri ve tarih damgalı kayıtlar erken aşamada güvence altına alınmalıdır. Gecikme yalnızca süre riski doğurmaz; ihtiyati tedbir talebinin aciliyet gerekçesini de zayıflatır.
Adımların Doğru Sırası
- Delil tespiti talebiyle mevcut durumun kayda geçirilmesi.
- İhtarnamede fiilin somut olarak tarif edilmesi ve durdurma talebi.
- İhtiyati tedbir istemiyle birlikte esas davanın açılması.
- Zarar hesabının bilirkişiye elverişli veriyle desteklenmesi.
Sıralamanın bozulması, karşı tarafa delilleri düzenleme fırsatı verir. Özellikle dijital ortamdaki içerik, ihtar sonrası kaldırıldığında tespit yapılmamışsa ispat büyük ölçüde güçleşir.
İhtarnamenin İçeriğinde Dikkat Edilecekler
- Hangi eylemin haksız rekabet oluşturduğu tek tek yazılır
- Durdurulması istenen davranış ölçülebilir biçimde tarif edilir
- Verilen süre makul ve kayıt altına alınabilir olmalıdır
- Tazminat saklı tutulur, rakam erken aşamada bağlanmaz
Sözleşmesel Delil Kısıtının Riskleri
Delil sözleşmesi bazen kendi aleyhinize işler: karşı tarafın elindeki kayıtlara dayanma zorunluluğu doğduğunda, bu kayıtların ibraz edilmemesi ihtimali gündeme gelir. Bu nedenle sözleşme müzakeresi aşamasında, kayıtların yedeklenmesi ve talep halinde belirli sürede ibrazı yükümlülüğü ayrıca kararlaştırılmalıdır.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir; sözleşme metninin lafzı ve ticari ilişkinin yapısı sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanın hukuki incelemeden geçirilmesi uygun olur.