Ticari ilişkilerde taraflar, ihtilaf çıktığında ispatın yalnızca belirli araçlarla yapılmasını kararlaştırabilir. Haksız rekabet iddialarında bu tür bir delil sözleşmesi, dosyanın seyrini baştan şekillendirir. TTK ve TBK ekseninde hazırlanan bu rehber, delil sözleşmesinin sınırlarını ve usule aykırı işlemin nasıl önleneceğini ele alır.
İddianın Çekirdeğini Tanımlamak
Haksız rekabet, rakibin müşteri çevresine, itibarına veya ticari sırlarına yönelen dürüstlük kuralına aykırı davranışları kapsar. Dava dilekçesinde soyut bir "haksız rekabet" başlığı yeterli olmaz; hangi eylemin, hangi tarihte, hangi piyasa etkisiyle gerçekleştiği tek tek gösterilmelidir. Personel transferi, müşteri listesinin kopyalanması, karalayıcı beyanlar ve aldatıcı reklam gibi farklı eylem tipleri, farklı ispat araçları gerektirir.
Delil Sözleşmesinin Sınırı
Taraflar HMK çerçevesinde belirli bir vakıanın yalnızca belli delillerle ispatını kararlaştırabilir. Ancak bu serbesti sınırsız değildir: hâkimin re'sen araştırma yükümlülüğünün bulunduğu alanlar, kamu düzenine ilişkin hususlar ve tarafın delilden tamamen yoksun bırakılması sonucunu doğuran şartlar bakımından tartışma çıkar. Sözleşmeye "yalnızca yazılı delille ispat edilir" hükmü konulmuşsa, tanık beyanına dayanan bir strateji baştan çökebilir. Bu nedenle dosya açılmadan önce sözleşmenin ispat maddesi satır satır okunmalıdır.
Ticari Defterler ve Elektronik Kayıtlar
Ticari defterlerin delil değeri, usulüne uygun tutulmuş ve açılış-kapanış onayları yapılmış olmasına bağlıdır. Elektronik yazışmalar, sunucu kayıtları ve CRM çıktıları bakımından ise iki soru öne çıkar: kayıt hangi sistemden, kim tarafından alınmıştır ve bütünlüğü nasıl doğrulanmaktadır. Çalışanın kişisel cihazından alınan veriler söz konusuysa, verinin elde ediliş biçimi ayrıca hukuka uygunluk denetimine tabidir.
Tespit ve İhtiyati Tedbirde Zamanlama
Haksız rekabette zarar çoğu zaman devam eden bir eylemden doğar. Delil tespiti ve ihtiyati tedbir taleplerinin geç kalması, hem kayıtların silinmesine hem de talebin aciliyetine ilişkin inandırıcılığın zayıflamasına yol açar. Tedbir talebi, dayanak vakıalarla ve yaklaşık ispat düzeyinde belgeyle birlikte sunulmalıdır.
Usul Kontrol Listesi
- Sözleşmedeki ispat, yetki ve tahkim maddeleri birlikte okundu mu?
- Eylem tarihleri ile öğrenme tarihi ayrı ayrı belgelendi mi?
- Delil tespiti talebi, kayıtların saklama süresi dolmadan yapıldı mı?
- Talep sonucu; men, ref, tazminat ve kararın ilanı bakımından ayrıştırıldı mı?
- Elektronik delillerin alınma yöntemi tutanağa bağlandı mı?
Bu metin genel nitelikli bilgi sunar. Sözleşme metniniz, sektörünüz ve eylemin süregelen niteliği stratejiyi değiştirebileceğinden, dosyaya özgü bir hukuki değerlendirme almanız önerilir.