Ticari ilişkilerde sözleşmeye konulan tahkim şartı, taraflar arasında sonradan doğan haksız rekabet iddialarında beklenmedik bir soru üretir: bu uyuşmazlık hakemde mi, asliye ticaret mahkemesinde mi görülecek? TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan yanlış mercii tercihi, hem masraf hem de hak düşürücü nitelikte süre kaybı doğurabilir.
Tahkim Şartı Varken Mahkemeye Gidilirse
Geçerli bir tahkim anlaşması bulunduğu hâlde mahkemede dava açıldığında, karşı tarafın tahkim itirazını süresinde ileri sürmesi hâlinde dava usulden reddedilir. Bu ret kararı esasa ilişkin bir değerlendirme içermediğinden, tahkime yeniden başvurmak gerekir; arada geçen zaman ise talep bakımından süre baskısı yaratır. Buna karşılık tahkim itirazı zamanında yapılmazsa mahkemenin yargılamayı sürdürmesi gündeme gelir.
Her Haksız Rekabet Talebi Tahkime Elverişli midir?
Tahkim, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği uyuşmazlıklar için öngörülmüştür. Sözleşme ilişkisi içindeki rekabet yasağı ihlalinden doğan tazminat talepleri kural olarak bu kapsamda değerlendirilirken, üçüncü kişileri ve genel piyasa düzenini etkileyen sonuçlar ile idari yaptırım gerektiren hususlar tahkim iradesinin sınırında kalır. Talep sepetini kurarken hangi kalemin hangi merci önünde ileri sürüleceği baştan ayrıştırılmalıdır.
Asliye Ticaret Mahkemesi ve Yetki Sözleşmesi
Tahkim şartı yoksa haksız rekabet davaları ticari dava niteliğiyle asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yer bakımından yetki, davalının yerleşim yeri esas alınarak belirlenir; haksız fiil niteliğindeki eylemlerde fiilin işlendiği veya zararın doğduğu yer de gündeme gelebilir. Tacirler arasındaki yetki sözleşmesi geçerliyse, seçilen yer dışındaki mahkemede açılan dava yetki itirazıyla karşılaşır.
İhtiyati Tedbir: Sürenin En Sıkı Olduğu Nokta
Haksız rekabet dosyalarında en değerli kazanım genellikle esas karardan önce alınan tedbirdir. Tahkim yolu kararlaştırılmış olsa bile tedbir talebinin mahkemeden istenmesi mümkündür; ancak tedbir kararı alındıktan sonra esas talebin kanunda öngörülen süre içinde yetkili mercie taşınması gerekir. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden ortadan kalkar ve ihlalin sürdüğü ortamda ikinci bir tedbir almak zorlaşır.
Uygulama Sıralaması
- Sözleşme metnindeki tahkim ve yetki kayıtları kelime kelime okunur.
- Talepler tahkime elverişli ve elverişsiz olarak iki listeye ayrılır.
- Tedbir talebi için ivedi delil paketi hazırlanır.
- Tedbir sonrası esas başvurunun süresi takvime işlenir.
- Karşı tarafın tahkim veya yetki itirazına önceden cevap taslağı kurulur.
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar; sözleşmenizdeki tahkim maddesinin kapsamı ve ihlalin niteliği sonucu değiştirebileceğinden, dava veya tahkim tercihini yapmadan önce dosyanızı hukuki değerlendirmeye açmanız yerinde olur.