Haksız rekabet iddiaları hızlı hareket etmeyi gerektirir; ancak TTK ve 6102 sayılı Kanun kapsamındaki ticari uyuşmazlıklarda, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan taleplerde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartıdır. Bu rehber, dava şartı ile ihtiyati tedbir aciliyetini aynı takvimde yönetmeye odaklanır.
Hangi Talep Dava Şartına Tabi, Hangisi Değil?
- Tazminat ve alacak talepleri: arabuluculuk dava şartına tabidir.
- Tespit, men ve haksız durumun ortadan kaldırılması talepleri: para alacağı niteliğinde olmadığından farklı değerlendirilir.
- İhtiyati tedbir talebi: arabuluculuk süreci beklenmeden mahkemeden istenebilir; aksi hâlde zarar büyür.
Talepleri ayırmadan hazırlanan tek bir dilekçe, dava şartı yokluğundan usulden ret riskini doğurur. Bu risk, esasa hiç girilmeden yılların kaybedilmesi demektir.
Delili Kaçmadan Sabitlemek
Haksız rekabet delilleri kırılgandır: internet sitesindeki ifade değiştirilir, ilan kaldırılır, ürün ambalajı yenilenir. Bu nedenle ilk adım delilin sabitlenmesidir.
- İnternet içeriği için tarih ve adres gösteren noter tespiti veya bağımsız arşiv kaydı alınır.
- Ürün, ambalaj ve tanıtım materyali numune olarak temin edilir; alım belgesi saklanır.
- Müşteri kaybı iddia edilecekse, kaybın öncesi ve sonrasına ait satış verileri karşılaştırmalı tabloya dökülür.
- Çalışan üzerinden bilgi sızdırıldığı iddiasında, erişim ve devir kayıtları hukuka uygun yollarla toplanır.
Tebligat Gecikmesinin Ticari Bedeli
Şirket adresine yapılan tebligatın muhasebeye ya da santrale düşüp ilgili birime geç ulaşması, ticari dosyalarda sık görülen bir aksaklıktır. Cevap süresi kaçırıldığında savunma daralır; tedbir kararına itiraz penceresi kapanır. Kayıtlı elektronik posta adresinin düzenli izlenmesi ve şirket içinde tek bir sorumlu belirlenmesi bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Zamanaşımını Erken Not Edin
Haksız rekabetten doğan talepler, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen kısa bir süreye ve her hâlde daha uzun bir azami süreye tabidir. Devam eden bir ihlalde sürenin nasıl hesaplanacağı tartışmalı olabileceğinden, ihlalin süreklilik gösterip göstermediği baştan belirlenmelidir. Ayrıca fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa, ceza zamanaşımının etkisi ayrıca değerlendirilir.
İhtarname Göndermeli mi?
İhtarname çoğu zaman uyuşmazlığı çözer, fakat karşı tarafa delilleri temizleme fırsatı da verebilir. Bu nedenle sıralama önemlidir: önce delil sabitlenir, gerekiyorsa tedbir talep edilir, sonra ihtar gönderilir. Aksi sıralama, en güçlü dosyayı bile zayıflatır.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir ve her ticari uyuşmazlığa doğrudan uygulanamaz. Talebinizin türü dava şartını değiştirebileceğinden, harekete geçmeden önce hukuki değerlendirme almanız uygun olur.