Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda tartışma çoğu zaman hukuki değil, ispat üzerinedir: kim neyi, hangi belgeyle kanıtlayabilir. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, esas sözleşme ve pay sahipleri sözleşmesindeki delil kayıtlarının uygulamada nasıl işlediğini ele alır.
Delil Sözleşmesinin Şirket İlişkilerindeki Yeri
Ortaklar arasındaki sözleşmelere, belirli vakıaların yalnızca yazılı belgeyle ispat edileceğine ilişkin kayıtlar konulabilir. Bu kayıt, uyuşmazlık çıktığında tanık beyanına dayanmayı düşünen tarafı tümüyle savunmasız bırakabilir. Bu nedenle sözleşme imzalanırken ispat kaydı, ticari şartlar kadar dikkatle okunmalıdır.
Kaydın kapsamı
Delil kaydının hangi vakıaları kapsadığı belirsizse, uyuşmazlık büyür. Yönetim kararları, kâr dağıtımı ve ortaklar arası ödemeler gibi başlıkların ayrı ayrı sayılması, sonradan doğacak tartışmayı azaltır.
Başvuru Sırası: Şirket İçi Adımlar Önce
- Bilgi alma ve inceleme talebi, usulüne uygun biçimde ve yazılı olarak şirkete yöneltilir.
- Genel kurul gündemine ilişkin talepler, toplantı takvimiyle uyumlu şekilde iletilir.
- Toplantıda muhalefet şerhi tutanağa geçirilir; bu şerh sonraki dava hakkının temelidir.
- Ancak bu adımlar tamamlandıktan sonra yargısal yollara geçilir.
Görevli ve Yetkili Merci
Şirket içi uyuşmazlıklar kural olarak asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır ve yetki bakımından şirket merkezi belirleyicidir. Konusu para alacağı olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartı iken, genel kurul kararının iptaline ilişkin talepler bu rejimden farklıdır. Esas sözleşmede tahkim kaydı varsa, mahkemeye açılan dava tahkim itirazıyla karşılaşır; bu nedenle sözleşmedeki uyuşmazlık çözüm maddesi ilk okunacak hükümdür.
Yanlış Yola Sapmanın Maliyeti
- Genel kurul kararının iptali için kanunda öngörülen süre, yanlış mercie başvuru sırasında işlemeye devam eder.
- Muhalefet şerhi tutanağa geçirilmemişse, sonraki itirazlar dinlenmeyebilir.
- Tahkim kaydı gözden kaçırıldığında, aylarca süren yargılama usulden sonuçsuz kalır.
- Şirket defterlerine ilişkin talep zamanında yapılmazsa, kayıtların incelenmesi güçleşir.
Değerlendirme
Ortaklık uyuşmazlıklarında en değerli hazırlık, uyuşmazlık çıkmadan önce sözleşme metnindeki ispat ve uyuşmazlık çözüm kayıtlarının gözden geçirilmesidir. Somut ihtilafınızda hangi yolun açık olduğunu belirlemek için sözleşmelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir. Bu metin genel bilgi verir.