Ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar çoğu zaman yıllar önce imzalanmış bir metnin nasıl yorumlanacağı üzerinden yürür. Bu metinlerde giderek daha sık karşılaşılan hükümlerden biri de delil sözleşmesidir. Taraflar, uyuşmazlık hâlinde hangi delillerle ispat yapılacağını önceden kararlaştırır. Doğru kurulduğunda süreci kısaltan bu hüküm, yanlış kurulduğunda tarafın kendi elini bağlar.
Delil Sözleşmesi Ne Yapar, Ne Yapamaz
HMK, tarafların belirli vakıaların ispatı bakımından delil sözleşmesi yapabilmesine imkân tanır. Ancak bu serbesti sınırsız değildir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konular, kesin delillerin tümüyle dışlanması ve bir tarafı savunmasız bırakacak düzenlemeler bakımından sınırlar mevcuttur. Bu nedenle şirket ana sözleşmesine veya ortaklar sözleşmesine konulan hükümler, tek tek geçerlilik denetimine tabidir. Genel bir cümleyle tüm ispat yollarının kapatıldığı metinler uygulamada beklenen sonucu vermez.
Şirket İçi Uyuşmazlıklarda Delil Kaynakları
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defterleri
- Pay defteri ve pay devir belgeleri
- Ticari defterler ile finansal tablolar
- Ortaklar arasındaki yazışmalar ve niyet metinleri
- Bağımsız denetim ve mali müşavir raporları
- Toplantı davet ve tebliğ belgeleri
TTK Ekseninde Sık Görülen Tartışmalar
Şirket içi uyuşmazlıkların önemli bölümü genel kurul kararlarının geçerliliği, bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmaması, kâr dağıtımı ve ortaklıktan çıkarma başlıklarında toplanır. 6102 sayılı Kanun bu konularda ayrı süreler ve ayrı başvuru yolları öngörür. Delil sözleşmesi kurgulanırken bu ayrımın gözetilmemesi, bir uyuşmazlık türü için mantıklı olan sınırlamanın diğerinde ağır sonuç doğurmasına yol açar.
Metin Hazırlanırken Kontrol Listesi
- Hangi vakıaların kapsam içinde olduğu tek tek sayıldı mı?
- Elektronik kayıtların delil değeri ve saklama süresi belirlendi mi?
- Defter ve kayıtlara erişim usulü düzenlendi mi?
- Bilirkişi incelemesine ilişkin bir kısıt getirilip getirilmediği netleştirildi mi?
- Yetkili mahkeme ve tahkim şartı ile uyum kontrol edildi mi?
- Hükmün geçersiz sayılması hâlinde ne olacağına dair ayrık düzenleme kondu mu?
Uyuşmazlık Doğduğunda
Anlaşmazlık başladıktan sonra karşı tarafın elindeki belgeye erişim güçleşir. Bu nedenle ortaklık ilişkisi sürerken kayıtların düzenli olarak temin edilmesi, sonradan telafi edilemeyecek bir avantaj sağlar. Görüşme aşamasında verilen yazılı beyanların ilerideki iddialarla çelişmemesi de ayrıca gözetilmelidir.
Bu yazı genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır. Şirket yapısına ve sözleşme metnine göre değerlendirme değişeceğinden, somut uyuşmazlığınızda profesyonel hukuki destek almanız uygun olur.