Ortaklar arasındaki çekişmelerde en belirleyici an, dava dilekçesinin yazıldığı an değil; şirketin karar ve kayıt düzeninin dondurulabildiği andır. İhtiyati tedbir talebi bu yüzden bir yan istek gibi değil, uyuşmazlığın omurgası gibi kurgulanmalıdır. Aşağıdaki liste, TTK ve TBK ekseninde yürüyen şirket içi uyuşmazlıklarda tedbir talebini zayıflatan ve hak kaybına yol açan tipik boşlukları sıralar.
Tedbirin Hangi Sonucu Koruyacağını Önce Tanımlayın
Tedbir, soyut bir güvence değildir; ileride verilecek hükmün etkisiz kalmasını önlemeye yarar. Bu nedenle talep metni, korunmak istenen sonucu somut biçimde yazmalıdır: pay defterine kaydın durdurulması mı, belirli bir genel kurul kararının uygulanmasının ertelenmesi mi, yoksa şirket varlığının devrinin engellenmesi mi isteniyor? Amaç netleşmeden yazılan tedbir talepleri genellikle ölçüsüz bulunarak reddedilir.
Süre Riskinin Toplandığı Noktalar
- Genel kurul kararlarına karşı 6102 sayılı Kanunda öngörülen dava sürelerinin, tedbir talebinin hazırlanması beklenirken tüketilmesi.
- Tedbir kararı alındıktan sonra esas davanın kanuni süresi içinde açılmaması ve kararın kendiliğinden ortadan kalkması.
- Karar defterine ve ticaret siciline yansıyan işlemlerin öğrenilme tarihinin belgelenememesi.
- Şirket merkezindeki tebligatların ortağa fiilen ulaşmaması nedeniyle sürenin sessizce işlemesi.
- Teminatın yatırılmasındaki gecikme yüzünden kararın uygulanamaması.
Yaklaşık İspat İçin Hangi Belgeler Hazır Olmalı
- Pay sahipliğini gösteren pay defteri kaydı, pay senedi veya devir sözleşmesi.
- Tartışmalı kararın alındığı genel kurul veya yönetim kurulu tutanağı ile hazirun cetveli.
- Çağrı usulüne ilişkin ilan, davet yazısı ve gönderim kayıtları.
- Şirketin mali durumunu gösteren güncel kayıtlar ve varsa denetim raporları.
- Zararın somutlaştığını gösteren banka hareketleri, sözleşmeler veya yazışmalar.
Ölçülülük ve Karşı Risk
Şirketin ticari faaliyetini tümüyle durduran talepler çoğu zaman kabul görmez; çünkü tedbirin verdiği zarar, önlediği zarardan büyük olmamalıdır. Daha dar kapsamlı ve denetlenebilir bir istek, örneğin yalnızca belirli bir işlem türünün sicile tesciline yönelik sınırlama, hem kabul edilebilirliği yükseltir hem de haksız tedbir nedeniyle doğabilecek tazminat sorumluluğunu azaltır. TBK kapsamındaki sorumluluk kuralları, tedbiri isteyen tarafı da bağlar.
Kararın Ardından Yapılacak Takip
Tedbir kararı yazıldıktan sonra iş bitmez. Kararın sicil müdürlüğüne, bankalara veya ilgili üçüncü kişilere fiilen bildirilip bildirilmediği takip edilmeli; itiraz üzerine yapılacak incelemeye karşı ek delil dosyası hazır tutulmalıdır. Esas davanın süresinde açıldığını gösteren belge, tedbir dosyasına da konulmalıdır.
Yukarıdaki başlıklar yol gösterici bir çerçevedir. Ortaklık yapısı, esas sözleşmedeki özel hükümler ve uyuşmazlığın geçmişi sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızı bir avukatla birlikte gözden geçirmenizi öneririz.