Genel kurul kararlarına ilişkin uyuşmazlıklarda iki soru birbirine karışır: karar hangi sebeple sakattır ve bu uyuşmazlık nerede görülecektir? 6102 sayılı TTK uygulamasında iptal davasının kısa ve hak düşürücü süresi, tahkim tartışması sürerken sessizce dolabilir. Aşağıdaki rehber, TTK ve TBK ekseninde genel kurul–tahkim kesişiminde alınması gereken önlemleri sıralar.
Sakatlığın Derecesini Baştan Belirleyin
- Yokluk ve butlan: Emredici hükümlere aykırılık, pay sahibinin vazgeçilmez haklarının ihlali gibi hâllerde kararın hükümsüzlüğü kural olarak süreye bağlı değildir.
- İptal edilebilirlik: Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık hâlinde, dava kısa bir süre içinde açılmalıdır.
- Toplantı usulüne aykırılık: Çağrı, gündem ve nisap hataları çoğunlukla iptal sebebi olarak değerlendirilir.
Bu ayrımın önemi şuradadır: hükümsüzlük iddiasına güvenip iptal süresini kaçıran pay sahibi, mahkeme sakatlığı iptal sebebi olarak nitelendirdiğinde tamamen sonuçsuz kalır. Bu nedenle tereddüt varsa dava süresi içinde açılmalı, hükümsüzlük iddiası da aynı dilekçede terditli olarak ileri sürülmelidir.
Tahkim Şartı Genel Kurulu Kapsıyor mu?
Esas sözleşmeye konulmuş tahkim şartının şirket organ kararlarına ilişkin uyuşmazlıkları kapsayıp kapsamadığı, şartın lafzına ve kapsamına göre değerlendirilir. Pay sahipleri sözleşmesindeki tahkim şartı ise ortaklar arasındaki ilişkiyi bağlar; şirket tüzel kişiliğine karşı açılan davada doğrudan uygulanmayabilir. Bu tereddüt, davayı hangi mercie yönelteceğiniz konusunda haftalar kaybettirebilir.
Süreyi Koruyan Pratik Sıra
- Toplantıda muhalefet şerhi tutanağa yazdırılır; iptal davası açabilmek için bu adım çoğu hâlde belirleyicidir.
- Tutanağın ve hazır bulunanlar listesinin onaylı örneği ilk günlerde temin edilir.
- Tescil ve ilan tarihi takip edilir; süre hesabı bu tarihe göre kurulur.
- Tahkim yolu tartışmalıysa, süreyi korumak adına yetkili görülen yola başvuru yapılıp diğer yol için itiraz hakkı açık tutulur.
- Kararın uygulanması ağır sonuç doğuracaksa, kararın icrasının geri bırakılması talebi gerekçeli biçimde sunulur.
Tahkim Tercih Edilecekse Hazırlık
Tahkimde usul, tarafların ve seçilen kuralların belirlediği çerçevede yürür. Hakem sayısı, seçim yöntemi, uygulanacak usul kuralları ve masraf avanslarının yatırılma takvimi baştan netleştirilmelidir. Avansın süresinde yatırılmaması, uyuşmazlığın esasına girilmeden dosyanın işlemden kaldırılmasına yol açabilir. Ayrıca hakem kararının iptali için öngörülen süre de kısadır ve kaçırıldığında karar kesinleşir.
Şirket Tarafında Alınacak Önlemler
İptal riski taşıyan bir karar alınmışsa, şirket yönetimi kararın icrasını beklemeden hukuki durumu değerlendirmeli; özellikle sermaye artırımı, pay devri ve yönetim değişikliği gibi geri alınması güç işlemlerde acele edilmemelidir. Sonradan iptal edilen bir karara dayanılarak yapılan işlemler zincirleme uyuşmazlık doğurur.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; esas sözleşmenin metni ve toplantının seyri sonucu belirler. Genel kurulun ardından kısa süre işlediğinden, tutanak elinize geçtiğinde değerlendirmeyi geciktirmemeniz önemlidir.