Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda dosyanın ilk kaderi, esasa girilmeden yetki tartışmasında belirlenebilir. TTK ve TBK ekseninde yürüyen şirket içi ihtilaflarda hem yetkili mahkemenin doğru seçilmesi hem de şirket kayıtlarına zamanında ulaşılması, ispat gücünü belirleyen iki temel unsurdur.
Hangi Mahkeme, Hangi Yetki Çevresi
Şirket ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklar kural olarak asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır. Genel kurul kararlarının iptali gibi doğrudan ortaklık ilişkisine dayanan taleplerde şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi öne çıkar. Ortakların birbirine karşı kişisel taleplerinde ise genel yetki kuralları ve sözleşmedeki düzenleme birlikte değerlendirilir.
Yetki Sözleşmesi ve Tahkim Şartı
Pay devri, ortaklar sözleşmesi veya esas sözleşme ekindeki bir tahkim kaydı, uyuşmazlığı mahkeme dışına taşıyabilir. Dava açmadan önce şu üç metnin taranması gerekir: esas sözleşme, ortaklar arasındaki ek protokoller ve varsa yatırım anlaşmaları. Tahkim şartının gözden kaçırılması, aylar sonra dosyanın usulden reddiyle sonuçlanabilir.
Defter ve Kayıtların İspat Gücü
Usulüne uygun tutulan ticari defterler, tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda kendi lehine de delil oluşturabilir; ancak bunun için açılış kapanış onaylarının ve kayıt düzeninin eksiksiz olması aranır. Uyuşmazlığa hazırlanırken şu kayıtlar bir arada değerlendirilmelidir:
- Yevmiye ve defteri kebir kayıtlarıyla banka hareketlerinin örtüşmesi
- Pay defteri ve devir belgeleri arasındaki uyum
- Yönetim kurulu karar defterindeki imza ve tarih silsilesi
- Ortaklara yapılan ödemelerin hangi hukuki sebebe dayandığını gösteren belgeler
Toplantı Süreçlerinin Belgelenmesi
Genel kurul kararına karşı iptal talebinde bulunacak ortağın, toplantıda muhalefetini tutanağa geçirtmiş olması aranır. Çağrı usulündeki eksiklik, gündeme bağlılık ilkesine aykırılık ve hazır bulunanlar listesindeki hatalar da ayrı birer dayanaktır. Bu nedenle toplantı öncesi çağrı belgeleri, toplantı tutanağı ve hazirun cetveli birlikte saklanmalıdır.
Bilgi Alma Hakkının Kullanılması
Ortağın bilgi ve inceleme hakkı, dava öncesi delil toplamanın en meşru yoludur. Talebin yazılı yapılması ve hangi belgenin istendiğinin açıkça yazılması gerekir; talebin karşılanmaması hâlinde bu durum ayrıca dosyaya sunulacak bir delil hâline gelir. Şirket verilerinin izinsiz kopyalanması ise ispat sağlamak yerine ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir.
Ortaklık uyuşmazlıklarında ticari ilişkinin sürdürülebilirliği de bir menfaat kalemidir. Bu içerik genel çerçeve sunar; şirketinizin sözleşme yapısına göre izlenecek yol değişeceğinden, adım atmadan önce hukuki görüş almanız yerinde olur.