Ticari uyuşmazlıklarda kararın kendisi kadar, karar verilene dek mevcut durumun korunup korunmadığı önemlidir. İhtiyati tedbir talebi de tam bu noktada devreye girer; ancak talep çoğu zaman esas davanın özeti gibi yazıldığı için reddedilir. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde bu rehber, tedbir talebini kendi mantığıyla kurmaya odaklanır.
Talebin Kalbi: Yaklaşık İspat
Tedbir aşamasında tam ispat aranmaz; hakkın varlığının ve gecikmesinde sakınca bulunduğunun yaklaşık olarak ortaya konulması yeterlidir. Bu, iddianın gevşek yazılabileceği anlamına gelmez. Aksine, kısa ve belge merkezli bir anlatım gerekir: hangi sözleşme hükmünün ihlal edildiği, ihlalin hangi belgeyle görüldüğü ve tedbir verilmezse hangi somut sonucun doğacağı üç adımda gösterilmelidir.
Sözleşme Metninden Çıkarılacak Dayanaklar
- Rekabet etmeme ve gizlilik hükümleri ile bunlara bağlı cezai şart düzenlemeleri
- Münhasır bayilik veya distribütörlük yetkisini gösteren maddeler
- Teminat, banka teminat mektubu ve rehne ilişkin hükümler
- Fesih usulü, ihtar şartı ve süre öngören maddeler
- Yetkili mahkeme veya tahkim şartı
Tahkim Şartı Varsa
Sözleşmede tahkim şartı bulunması, geçici hukuki koruma taleplerinin nasıl ve nereye yöneltileceği konusunda ayrı bir değerlendirme gerektirir. Bu ayrımın baştan yapılmaması, kazanılan zamanın tamamının yetki tartışmasında harcanmasına yol açar.
Teminat ve Karşı Risk
Tedbir kararı çoğu halde teminat karşılığında verilir ve haksız çıkılması durumunda karşı tarafın zararından sorumluluk doğar. Bu nedenle talep edilecek tedbirin kapsamı, hedeflenen korumayı sağlayacak en dar çerçevede kurulmalıdır. Bir şirketin tüm faaliyetini durduran geniş bir talep yerine, uyuşmazlık konusu ürün veya hesap hareketiyle sınırlı bir talep hem kabul edilme ihtimali hem de risk yönetimi açısından daha güvenlidir.
Karardan Sonraki Adımlar
Tedbir kararı alınmasıyla iş bitmez. Kararın uygulanması için gerekli işlemlerin süresi içinde yapılması, dava açılmamışsa öngörülen süre içinde esas davanın açılması gerekir. Bu adımların atlanması, kararın kendiliğinden etkisini yitirmesine yol açar.
Kapanış
Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir. Sözleşmenizin metni, tarafların ticari geçmişi ve uyuşmazlığın niteliği tedbir stratejisini değiştireceğinden, talep dilekçesini bir avukatla birlikte hazırlamanız uygun olur.