Tahkim şartı içeren ticari sözleşmelerde uyuşmazlık doğduğunda, taraflar çoğu kez devlet yargısındaki alışkanlıklarla hareket eder ve tahkimin kendine özgü usul disiplinini geç fark eder. TTK ve 6102 sayılı Kanun ile TBK hükümlerinin çizdiği maddi çerçeve aynı kalsa da, delil sunum düzeni ve süreler tahkimde farklı işler. Bu rehber, tahkim yolunun seçildiği dosyalarda ispat planlamasını ele alır.
Tahkim Şartının Kapsamını Doğru Okumak
İlk adım, uyuşmazlığın gerçekten tahkim şartı kapsamında olup olmadığını belirlemektir. Şartın hangi sözleşme ilişkilerini kapsadığı, ek protokollerin şarta tabi olup olmadığı ve çerçeve sözleşme ile sipariş formları arasındaki ilişki incelenmelidir. Yanlış yola başvurulması, hem masraf hem de zaman kaybı doğurur; bu sırada maddi hukuka ilişkin süreler işlemeye devam eder.
Delilleri Baştan Eksiksiz Sunmak
Tahkimde delil sunumu için genellikle belirli aşamalar tanımlanır ve bu aşamalar geçtikten sonra yeni delil sunmak güçleşir. Bu nedenle sözleşme ekleri, teslim ve muayene kayıtları, yazışmalar ve teknik raporlar ilk dilekçe aşamasında hazır edilmelidir. Sonradan bulunacağı varsayılan belgeler için baştan not düşülmesi, ileride yapılacak talebi kolaylaştırır.
Uzman Görüşü ve Teknik Delilin Zamanlaması
- Teknik incelemenin hangi aşamada isteneceğini baştan planlamak
- Uzman görüşünü karşı iddiaya değil, kendi ispat yüküne göre kurgulamak
- Zarar hesabını kalem kalem ve hesaplanabilir biçimde göstermek
- Karşı tarafın teknik raporuna cevap için süre öngörmek
Yazışmaların Delil Değerini Korumak
Ticari ilişkilerde uyuşmazlığın seyri genellikle yazışmalarda gizlidir. Ancak parça parça sunulan e-postalar bağlamından kopar. Yazışmalar bütün bir zincir halinde, tarih sırasıyla ve ilgili sözleşme maddesiyle eşleştirilerek sunulduğunda ispat gücü artar. İhtar ve temerrüt bildirimlerinin gönderim kayıtları ayrıca saklanmalıdır.
Kararın İcrası ve Sonraki Aşama
Tahkim kararı alındıktan sonraki aşama da baştan planlanmalıdır. Kararın icra edilebilirliği, karşı tarafın malvarlığının bulunduğu yer ve ihtiyati tedbir ya da ihtiyati haciz ihtiyacı, süreç başlarken değerlendirilmesi gereken konulardır. Sürecin sonunda alınan olumlu karar, karşı tarafta karşılığı kalmamışsa beklenen sonucu vermez.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; sözleşme metninin lafzı ve seçilen tahkim usulü sonucu belirleyici biçimde etkiler. Uyuşmazlık doğar doğmaz sözleşmenizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.