Ticari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda dosyanın kaderi çoğu kez ilk dilekçeden önce belirlenir. TTK, TBK ve 6102 ekseninde konusu para olan ticari davalarda arabuluculuğun dava şartı olması, ihbar ve ihtarların şekle bağlı olması ve ayıp bildirimindeki kısa süreler, hazırlık aşamasını esas tartışmadan daha kritik hâle getirir.
Konusu para olan ticari dava nedir?
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Talebin bir kısmının para dışı olması hâlinde her kalem ayrı değerlendirilmelidir. Arabuluculuk son tutanağının aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenmezse, mahkeme bir haftalık kesin süre verir; bu süre de kaçırıldığında dava usulden reddedilir.
Dava şartının dışında kalanlar
- İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir gibi geçici hukuki koruma talepleri
- Çekişmesiz yargı işleri
- Konusu para ödenmesi olmayan tespit, iptal ve fesih talepleri
Geçici koruma talebi arabuluculuk sürecinden bağımsız olarak istenebildiği için, karşı tarafın malvarlığını eritme ihtimali varsa bu yol arabuluculukla eşzamanlı işletilmelidir.
İhbar ve ihtarın şekli
Tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe veya sözleşmeden dönmeye ilişkin bildirimler; noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya kayıtlı elektronik posta sistemiyle yapılmalıdır. Bu şekle uyulmadan gönderilen bir e-posta, ticari ilişkide fiilen bilinse dahi ispat bakımından tartışmaya açık kalır. Ayrıca ticari satışlarda malın tesliminden sonra açıkça belli olan ayıpların iki gün, muayeneyle ortaya çıkabilecek ayıpların ise sekiz gün içinde satıcıya bildirilmesi gerekir; bu bildirim yapılmazsa mal kabul edilmiş sayılır.
Arabuluculuktan davaya geçiş takvimi
- Sözleşme, sipariş, irsaliye ve cari hesap mutabakatları tek dosyada birleştirilir.
- Ayıp ve temerrüt bildirimlerinin tarihleri ile gönderim biçimi tabloya işlenir.
- Arabuluculuk başvurusu yapılır; toplantı tutanakları ve teklifler saklanır.
- Anlaşmama hâlinde dava dilekçesi hazırlanır, son tutanak eklenir.
- Zamanaşımı süreleri sözleşmeyle değiştirilemeyeceğinden, arabuluculuk süreci boyunca da takvim izlenmeye devam edilir.
Kapanış
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunmak içindir. Ticari defterlerin durumu, sözleşmedeki özel hükümler ve yazışma biçimi sonucu etkileyebileceğinden, uyuşmazlığın erken aşamasında hukuki görüş alınması önerilir.