Ticari ilişkilerde uyuşmazlık genellikle sözleşmenin kurulduğu anda değil, ifa sırasında biriken küçük sapmalarla doğar. TTK ve TBK ekseninde yürüyen bu dosyalarda mahkeme kapısına gelmeden önce aşılması gereken bir eşik vardır: konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari taleplerde arabuluculuk dava şartıdır. Bu rehber, o eşiğe belge hazır gitmenin yolunu anlatır.
Ticari Dava Şartını Doğru Kurmak
Dava şartı arabuluculuk, alacak ve tazminat taleplerinde uygulanır; buna karşılık tespit, iptal veya aynî hakka ilişkin bazı talepler farklı değerlendirilir. Talebin karma olduğu dosyalarda hangi kalemin şart kapsamında olduğu baştan ayrıştırılmazsa, dava açıldıktan sonra bir kısım talep usulden reddedilebilir. Başvuru yapılırken karşı tarafın unvanı, adresi ve tebligata elverişli iletişim bilgileri de doğru gösterilmelidir.
Faturaya İtiraz Etmemenin Sonucu
6102 sayılı Kanun, ticari işletmeler arasında faturaya belirli bir süre içinde itiraz edilmemesini, faturanın içeriğinin kabul edildiği yönünde değerlendirir. Uygulamada bu kural, sonradan miktar tartışması yapmak isteyen tarafın önündeki en somut engeldir. Bu nedenle itiraz; sözlü olarak değil, ispat edilebilir bir yolla ve içeriği açıkça gösterilerek yapılmalıdır.
İhtar ve Yazışma Zinciri
- Temerrüt ihtarı, kanunun aradığı ispat edilebilir yollardan biriyle gönderilmelidir.
- İhtarda verilen süre, sözleşmedeki ifa takvimiyle çelişmemelidir.
- Elektronik yazışmalar, gönderen ve alıcının yetkisi gösterilecek şekilde arşivlenmelidir.
- Kısmî ödemeler, hangi borca mahsuben yapıldığı belirtilerek kayda geçirilmelidir.
Ticari Defterlerin İki Yönlü Etkisi
Ticari defterler, usulüne uygun tutulduğunda sahibi lehine de aleyhine de sonuç doğurabilen bir delil türüdür. Bu nedenle dava öncesi yapılacak ilk iç denetim, kendi kayıtlarınızın karşı tarafın iddiasını hangi noktada desteklediğini görmektir. Açılış ve kapanış tasdikleri, kayıtların düzenli tutulup tutulmadığı ve dayanak belgelerle uyum, defterin delil değerini doğrudan etkiler.
Görüşme Öncesi Son Kontrol
- Sözleşme, ek protokoller ve sipariş formları tek bir dosyada birleştirilir.
- Talep, anapara ve fer'i alacaklar ayrılarak hesap tablosuna dökülür.
- Karşı tarafın olası savunmaları için karşı belge önceden hazırlanır.
- Anlaşma hâlinde imzalanacak metnin ifa takvimi ve teminatı önceden düşünülür.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşme hükümleri ve tarafların ticari sıfatı sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanın hukuki değerlendirmesini yaptırmak isabetli olur.