Yabancı uyruklu kişilerin uyuşturucu suçundan mahkûm olması halinde, ceza yargılamasının yanı sıra 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) kapsamında sınırdışı (deport) ve giriş yasağı kararları gündeme gelir.
YUKK m.54 — Sınırdışı Sebepleri
- 5237 sayılı TCK m.59 kapsamında sınırdışı kararı verilen yabancılar.
- Belirli suçlardan (uyuşturucu dahil) mahkûm olan yabancılar.
- Kamu düzeni ve güvenliği bakımından tehlike arz edenler.
- Türkiye'ye yasadışı giriş yapanlar veya kalanlar.
- Vize/ikamet ihlali yapanlar.
İdari Süreç
- Mahkûmiyet kararının kesinleşmesi.
- Göç İdaresi Genel Müdürlüğü değerlendirmesi.
- Sınırdışı etme kararı tebliği.
- İdari gözetim altına alma (geri gönderme merkezleri).
- Sınırdışı etme işlemi.
İdari Gözetim Süresi
YUKK m.57 uyarınca idari gözetim süresi en fazla 6 ay; gerekirse 6 ay daha uzatılabilir. Toplam 12 ayı geçemez. Uyuşturucu mahkûmu yabancılar için bu süreler titizlikle takip edilmelidir.
Geri Gönderme Yasağı
YUKK m.55 (non-refoulement ilkesi): Yabancı, gönderildiği ülkede işkence, insanlık dışı muamele veya ölüm cezası riski varsa sınırdışı edilemez. Bu istisna AİHS m.3 uyarınca mutlak niteliktedir.
İdari Yargı Yolu
- Sınırdışı kararına karşı 15 gün içinde idare mahkemesine iptal davası açılabilir.
- Yürütmeyi durdurma talebi şart.
- Karar idare mahkemesinden çıktığında istinaf-temyiz yolları.
AYM ve AİHM Yolu
İdari yargı yolu tükendikten sonra:
- AYM bireysel başvuru: Ailenin parçalanması (AİHS m.8 özel hayata saygı), geri gönderme yasağı (m.3 işkence yasağı).
- AİHM: Geri gönderme yasağı kapsamında.
- BM Mülteciler Yüksek Komiserliği ile iletişim (mülteci statüsü iddiası varsa).
Yargıtay ve Danıştay — İlke
Danıştay 10. Dairesi ve idare mahkemeleri, sınırdışı kararlarında "orantılılık" ve "aile birliği" ilkelerinin gözetilmesini, Türkiye'de eş ve çocuğu olan yabancılarda kararın gerekçeli ve özen göstererek alınmasını arar.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Pratik Tavsiye
- Mahkûmiyet kesinleşmeden Göç İdaresi'ne dilekçe sunarak aile durumu, sağlık, geri gönderme riski belirtin.
- Sınırdışı tebliğinden sonra 15 gün içinde idare mahkemesine başvurun.
- Yürütmeyi durdurma talebini ihmal etmeyin.
- İhtiyaç halinde AYM bireysel başvuru hazırlayın.
Yabancılar dosyaları çoklu boyutlu hukuki destek gerektirir. Yabancılar ve ceza hukuku avukatı birlikte yürütmelidir.