Elektrik, su, doğal gaz tüketim faturalarındaki yanlış tahakkuklara karşı tüketicinin itiraz hakkı vardır.
Yüksek Fatura Sebepleri
- Sayaç arızası
- Yanlış endeks okuma
- Kaçak elektrik / su iddiası
- Tarife değişikliği
- Hesaplama hatası
- Eski borç ile birleştirme
İtiraz Süreci
- Faturayı dağıtım şirketine yazılı itiraz (15 gün)
- Sayaç incelemesi talep et
- Bağımsız ekspertiz raporu
- EPDK'ya şikâyet
- Tüketici hakem heyeti / mahkemesi
Sayaç Sorgulama
- Dağıtım şirketinden sayaç değişimi talep edilebilir
- "Mührü kalibre" raporu istenebilir
- Sayaç arızalı çıkarsa fatura iadesi
Kaçak Elektrik Suçlaması
- İdari para cezası + cezai sorumluluk (TCK m.163)
- Tutanak gerekli (sayaç açma)
- Tutanağa itiraz: 15 gün
- İspat yükü dağıtım şirketinde
Yargıtay 3. HD ve 13. HD
3. HD ve 13. HD, abone aleyhine yüksek fatura tahakkuk ettirilen dosyalarda "şirketin ispat yükü" taşıdığını, tüketicinin sözleşmesi dahilinde tüketim yaptığının kabul edileceğini benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Pratik Tavsiyeler
- Aylık endeks değerlerini takip edin
- Anormal artışlarda derhal şikâyet
- Sayaç fotoğrafı çekin
Tüketici/EPDK hukuku avukatı önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yüksek faturaya nereye itiraz edilir?
Sıra önemlidir. Önce dağıtım/perakende satış şirketine yazılı başvuru yapılır ve itiraz kaydı alınır. Şirketin yanıtı yetersizse; elektrik ve doğal gaz bakımından EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu), su bakımından ilgili belediye/su ve kanalizasyon idaresi nezdinde şikâyet yolu işletilir. Bunların yanında abonelik bir tüketici işlemi olduğundan, parasal değere göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi yolu da açıktır (TKHK m.68; parasal sınırlar her yıl güncellendiği için güncel tutar teyit edilmelidir).
Sayaç arızası veya hatalı okuma iddiasını kim ispat eder?
Tüketici, tüketimin kendisine ait olmadığını veya sayacın hatalı ölçtüğünü ileri sürüyorsa sayaç ayar/muayene talebinde bulunmalıdır; ölçü aletlerinin doğruluğu ilgili mevzuat uyarınca yetkili kuruluşça denetlenir. İtirazda; endeks okuma tarihleri, önceki dönem tüketim ortalamaları, tesisat değişikliği olup olmadığı ve kaçak/usulsüz kullanım isnadı varsa buna ilişkin tutanağın usulüne uygunluğu denetlenir.
Haksız şart içeren abonelik sözleşmesine karşı ne yapılabilir?
TKHK m.5/1 uyarınca haksız şart; tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye dâhil edilen ve dürüstlük kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan şartlardır ve m.5/2 uyarınca kesin olarak hükümsüzdür; sözleşmenin kalan hükümleri geçerliliğini korur. Abonelik sözleşmeleri standart sözleşme niteliğinde olduğundan m.5/3 uyarınca şartın müzakere edilmediği KABUL EDİLİR ve müzakere edildiğini iddia eden şirket bunu ispatla yükümlüdür. Ayrıca m.5/4 uyarınca sözleşme şartlarının tüketicinin anlayabileceği açık ve anlaşılır bir dille yazılması gerekir.