Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde davanın kaderi, bazen ilk duruşmadan önce belirlenir. TBK ekseninde kurulan talep, HMK ve ilgili mevzuat bakımından zorunlu arabuluculuk kapsamına giriyorsa, bu adım atlanarak açılan dava usulden reddedilir. Bu nedenle arabuluculuk değerlendirmesi, dilekçe yazımından önce yapılması gereken bir kontroldür.
Kapsam Değerlendirmesi Nasıl Yapılır
Zorunluluk, uyuşmazlığın türüne ve tarafların sıfatına göre belirlenir. Ticari iş niteliğindeki alacak ve tazminat talepleri ile tüketici işlemlerinden doğan belirli uyuşmazlıklar bakımından dava şartı olarak öngörülen arabuluculuk, her haksız fiil dosyasında aynı biçimde uygulanmaz. Talebin hem sözleşmeye hem haksız fiile dayandırıldığı karma dosyalarda, kapsam dışı kaldığı düşünülerek atlanan adım sonradan ciddi zaman kaybı yaratır. Tereddüt hâlinde başvurunun yapılması, yapılmamasına göre daha az risklidir.
Görüşme Aşamasında Dikkat Edilecekler
- Başvuru formunda karşı tarafın unvan ve adres bilgisinin doğru yazılması
- Talebin görüşmede de kalem kalem ortaya konması, tek rakama sıkışmaması
- Zarara ilişkin belgelerin görüşmeye götürülmesi ve tutanağa yansıtılması
- Anlaşmama gerekçesinin tutanakta somut biçimde yer alması
- Son tutanağın aslının veya onaylı örneğinin dosyaya eklenmesi
Zamanaşımı ile İlişki
Haksız fiilde zamanaşımı, fiilin ve failin öğrenilmesine bağlı olarak işler; fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımının uygulanması gündeme gelebilir. Arabuluculuk sürecinin zamanaşımına etkisi bulunmakla birlikte, sürenin sonuna yaklaşılmışsa süreç uzatılmadan dava aşamasına geçilmesi güvenlidir. Öğrenme tarihinin hangi belgeyle ispatlanacağı baştan belirlenmelidir; bu genellikle bir rapor, tutanak veya bildirim yazısıdır.
Anlaşma Belgesinin Sonuçları
Arabuluculuk sonunda düzenlenen anlaşma belgesi, koşulları sağladığında icra edilebilirlik bakımından güçlü bir sonuç doğurur. Bu nedenle metnin içeriği bir sözleşme titizliğiyle yazılmalıdır: ödeme takvimi, gecikme hâlinde uygulanacak sonuç, ibra kapsamının hangi talepleri içerdiği ve dışarıda bırakılan kalemler açıkça yazılmalıdır. Geniş yazılmış bir ibra kaydı, sonradan ortaya çıkan zararlar için dava yolunu kapatabilir.
Değerlendirme
Bu dosyalarda usul adımının doğru sırayla atılması, çoğu zaman esasa ilişkin argümanlardan daha belirleyicidir. Uyuşmazlığınızın kapsam içinde olup olmadığı somut ilişkiye göre değişeceğinden, başvuru öncesinde hukuki görüş almanız yerinde olur.