Haksız fiilden doğan zararın giderilmesinde çoğu kişi doğrudan dava açmayı düşünür; oysa öncesinde gönderilen ihbar veya ihtar, hem faizin başlangıcını hem de karşı tarafın savunma zeminini belirleyebilir. Türk Borçlar Kanunu haksız fiil sorumluluğunu kusur, zarar, hukuka aykırı fiil ve illiyet bağı unsurları üzerine kurar; bu unsurların her biri uyuşmazlık büyümeden yazılı biçimde ortaya konulduğunda ispat yükü belirgin biçimde hafifler.
Zamanaşımını erken hesaplamak
Tazminat istemi, zararı ve failin kim olduğunu öğrenme tarihinden itibaren işleyen iki yıllık ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren işleyen on yıllık süreye tabidir. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyor ve ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse, tazminat isteminde de bu uzun süre uygulanır. Bu nedenle dosya açılırken olayın ceza hukuku bakımından niteliği de mutlaka değerlendirilmelidir.
İhtarın somut katkısı
- Temerrüdün kurulmasıyla faizin işlemeye başladığı anı belirler.
- Zarar kalemlerinin karşı tarafa bildirildiğini belgeler.
- Karşı tarafın cevabı, sonraki savunmalarla çelişki tespitine imkân verir.
- Sulh imkânını dava masrafına girmeden test eder.
- Zararın artmasını önleyecek tedbirlerin talep edildiğini gösterir.
Zararı kalem kalem kurmak
Talep, tek bir toplam rakam yerine ayrıştırılmış kalemler hâlinde yazıldığında hem hesaplanabilir hem de savunulabilir olur. Fiili zarar, yoksun kalınan kazanç, tedavi ve bakım giderleri ile manevi zarar farklı ispat araçlarına dayanır. Belirsiz alacak ve kısmi dava tercihleri faiz ve harç sonuçlarını doğrudan etkilediğinden, dilekçe yazılmadan önce karara bağlanmalıdır. Tüketici ilişkisinden kaynaklanan zararlarda Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca görevli merci ayrıca kontrol edilmelidir.
Uygulama sırası
- Olay tarihi ve öğrenme tarihi ayrı ayrı belgelenir.
- Zarar kalemleri fatura, rapor ve kayıtlarla desteklenir.
- İhtarname, talebi ve süreyi içerecek biçimde düzenlenir.
- Görevli ve yetkili mahkeme, ilişkinin niteliğine göre belirlenir.
- Delil tespiti gereken hâllerde dava öncesi başvuru yapılır.
Haksız fiil dosyalarında sonucu belirleyen şey çoğu zaman zamanında toplanmış belgelerdir. Buradaki genel çerçeve olayınızın özelliklerine göre değişebileceğinden, süreler ilerlemeden bir hukukçuyla görüşmeniz tavsiye edilir.