Sözleşmeye aykırılık dosyalarında talep çoğu zaman haklıdır; sonucu belirleyen ise zararın nasıl hesaplandığı ve talebin hangi tarihte ileri sürüldüğüdür. TBK, zararın kapsamını ihlalin türüne göre farklı biçimde belirler. Bu nedenle tazminat hesabına başlamadan önce, sözleşmenin ayakta tutulup tutulmayacağına karar verilmesi gerekir; çünkü bu tercih hesabın tamamını değiştirir.
Önce Temerrüdü Kurun
Karşı tarafın borcunu ifa etmemesi tek başına her zaman tazminat doğurmaz; kural olarak alacaklının ihtarıyla borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekir. İhtarnamede alacağın tutarı, dayanağı ve ifa için verilen süre açıkça yazılmalıdır. İhtarın tebliğ tarihi hem faizin başlangıcını hem de sonraki adımların takvimini belirlediğinden, tebliğ belgesi dosyanın en kritik evrakıdır. Sözleşmede kesin vade kararlaştırılmışsa ihtara gerek olmayabilir; bu nedenle metin önce bu yönden okunmalıdır.
Hangi Zarar Kalemi Talep Edilecek
- Sözleşme ayakta tutuluyorsa, ifadaki gecikmeden doğan zarar ve gecikme faizi istenir.
- Sözleşmeden dönülüyorsa, hesap ihlalin hiç yapılmamış olması hâlindeki duruma göre kurulur.
- Ceza koşulu kararlaştırılmışsa, bunun zarardan bağımsız istenip istenemeyeceği metne bakılarak belirlenir.
- Yoksun kalınan kâr, somut verilerle ortaya konulabildiği ölçüde talep edilebilir.
Hesabı Belgeye Bağlamak
- Sözleşme, ekleri ve sonraki değişiklik yazışmalarını tek dosyada birleştirin.
- Yapılan ödemeleri ve fatura kayıtlarını tarih sırasına dizin.
- İkame tedarik yapıldıysa, alternatif tedarikçiden alınan teklifleri ve fiyat farkını belgeleyin.
- Zararın hesabını kalem kalem gösteren bir tablo hazırlayın; tek bir toplam rakam çoğu zaman yetersiz kalır.
Zamanaşımının Sessiz İşleyişi
Sözleşmeden doğan alacaklarda kural olarak uzun bir zamanaşımı süresi işlerken, kimi ilişki türleri için kanun daha kısa süreler öngörür. İlişki TKHK kapsamına giriyorsa ayrıca özel düzenlemeler devreye girer. Sürenin ne zaman işlemeye başladığı, ifanın muaccel olduğu tarihe göre belirlenir; bu tarih taraflar arasında tartışmalıysa yazışmalardan çıkarılır. Görüşmelerin uzaması süreyi kendiliğinden durdurmadığından, uzlaşma çabası sürerken de takvim izlenmelidir.
Dava Öncesi Son Kontroller
HMK bakımından talebin belirli olup olmadığı, kısmi dava mı yoksa belirsiz alacak davası mı açılacağı ve delil listesinin eksiksizliği dava öncesinde netleşmelidir. Uyuşmazlık için dava şartı niteliğinde bir ön aşama öngörülmüşse, bu aşama tamamlanmadan açılan dava usulden sonuçlanır ve zaman kaybı yaşanır.
Bu içerik genel bilgi sunar. Sözleşmenizin hükümleri ve ihlalin gerçekleştiği tarih hesabı değiştirebileceğinden, talep oluşturmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olur.