Sözleşme ihlali dosyalarında tartışma çoğu zaman ihlalin varlığında değil, talep edilen tutarın nasıl hesaplandığında düğümlenir. TBK sisteminde zarar kendiliğinden ortaya çıkmaz; kalem kalem gösterilmesi, belgeye bağlanması ve ihlalle arasındaki bağın kurulması gerekir. Hesabı zayıf kurulmuş bir dava, haklı olsa dahi kısmi kabulle sonuçlanabilir.
Önce ihlalin türünü belirleyin
Borcun hiç yerine getirilmemesi, geç yerine getirilmesi ve ayıplı ya da eksik yerine getirilmesi farklı hukuki sonuçlar doğurur. Aynı olayda hangi ihlal türünün ileri sürüldüğü netleşmeden, hangi zarar kalemlerinin isteneceği de belirlenemez. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçeler, sonraki aşamada talep değişikliği ihtiyacı doğurur.
Zarar kalemlerinin ayrıştırılması
- Fiilen yapılan ve belgelenebilen harcamalar
- Sözleşme yerine getirilseydi elde edilecek kazanç bakımından ileri sürülen kayıp
- İkame tedarik nedeniyle katlanılan fark bedeli
- Gecikme nedeniyle doğan faiz ve yan giderler
- Sözleşmede kararlaştırılmış cezai şart bulunuyorsa bunun ayrı gösterilmesi
Temerrüt, ihtar ve tarih zinciri
Faizin hangi tarihten itibaren isteneceği, çoğu zaman ihtarın tarihine bağlıdır. Bu nedenle ihtarname, e-posta yazışması, teslim tutanağı ve fatura tarihleri tek bir kronoloji üzerinde dizilmelidir. Tarih zinciri kurulmadan yapılan faiz talebi, kabul edilse bile hesaplanan tutarı beklenenin altında bırakır.
Dava türünün seçimi
Alacağın miktarı baştan tam olarak belirlenebiliyorsa açık bir eda davası, belirlenemiyorsa belirsiz alacak davası gündeme gelir; bütçe nedeniyle tercih edilen kısmi dava ise faiz ve zamanaşımı bakımından farklı sonuçlar doğurur. Bu seçim yalnızca harç meselesi değildir; talebin ıslahı ve artırılması ihtimalini de doğrudan etkiler.
Dava öncesi zorunlu adımlar
Ticari nitelikteki para alacaklarında ve tüketici işlemlerinden doğan bazı uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuğa ya da ilgili mercie başvurulması gerekebilir. Bu adım atlandığında dava usulden reddedilir ve geçen süre içinde zamanaşımı riski büyür. Uyuşmazlığın türüne göre zorunlu adımın bulunup bulunmadığı, dilekçe yazılmadan önce kontrol edilmelidir.
Hesabı destekleyen belge seti
Sözleşme metni, ekleri, sipariş ve teslim kayıtları, ödeme dekontları, yazışmalar ve varsa teknik rapor birlikte sunulduğunda hesap denetlenebilir hâle gelir. Bilirkişi incelemesinin sağlıklı yapılabilmesi de bu setin bütünlüğüne bağlıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; sözleşmenin türü ve tarafların tacir olup olmaması sonucu değiştirebilir. Talebinizi ileri sürmeden önce hesabın hukuki dayanağını birlikte gözden geçirmek üzere destek almanız önerilir.