Sözleşmeye aykırılıktan doğan tazminat taleplerinde uyuşmazlığın esası ne kadar güçlü olursa olsun, dava öncesi arabuluculuk aşaması doğru yürütülmediğinde dosya esasa girilmeden reddedilebilir. TBK kapsamındaki tazminat talepleri, HMK ve ilgili mevzuatta öngörülen dava şartı arabuluculuk kuralıyla birlikte okunmak zorundadır. Bu rehber, arabuluculuk basamağında yapılan usul hatalarının nasıl önleneceğine odaklanıyor.
Önce Şu Soru: Bu Talep Dava Şartı Arabuluculuğa Tabi mi?
Ticari nitelikteki alacak ve tazminat talepleri ile TKHK kapsamındaki bazı tüketici uyuşmazlıkları için dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Buna karşılık her tazminat talebi aynı rejime tabi değildir; talebin dayanağı haksız fiil mi, sözleşme ihlali mi, yoksa ayıplı ifa mı olduğu ayrıştırılmalıdır. Aynı olay hem sözleşmesel hem haksız fiil sorumluluğu doğuruyorsa, dilekçede hangi hukuki sebebe dayanıldığı ile arabuluculuk kapsamı birbirini tutmalıdır. Kapsam değerlendirmesi hatalı yapıldığında, dosya aylar sonra usulden döner.
Son Tutanağın İçeriği Neden Bu Kadar Önemli
Arabuluculuk sürecinin çıktısı olan son tutanak, dava dilekçesinin eki olarak sunulur ve mahkemenin ilk baktığı belgelerden biridir. Tutanakta tarafların doğru kimlik ve unvanla yazılmış olması, uyuşmazlık konusunun dava dilekçesindeki taleple örtüşmesi ve anlaşamama sebebinin açık yazılması gerekir. Sık görülen bir sorun, arabuluculuk aşamasında yalnızca asıl alacağın konuşulup, davada faiz, gecikme tazminatı veya cezai şart gibi kalemlerin eklenmesidir. Talep genişledikçe, o kalem yönünden dava şartının yerine getirilip getirilmediği tartışma konusu olur.
Toplantıya Katılım ve Temsil Yetkisi
- Tüzel kişi taraf adına katılan kişinin yetki belgesi, toplantı öncesinde hazırlanmalıdır.
- Vekil aracılığıyla katılım halinde vekaletnamede arabuluculuk yetkisinin bulunması aranır.
- Geçerli mazeret olmaksızın toplantıya katılmamak, davada haklı çıkılsa dahi yargılama gideri yönünden olumsuz sonuç doğurabilir.
- Anlaşma sağlanırsa, anlaşma belgesinin icra edilebilirlik yönünden hangi şerhi taşıdığı kontrol edilmelidir.
Delil Hazırlığını Arabuluculuktan Önce Bitirmek
Arabuluculuk masaya oturulan yerdir; müzakere gücü ise elinizdeki belgeden gelir. Sözleşme metni, ekleri, teslim ve kabul tutanakları, e-posta yazışmaları, ihtarname ve tebliğ şerhi ile zararı gösteren fatura ve ödeme kayıtları toplantıdan önce derlenmelidir. Zararın miktarı henüz netleşmemişse, hesaplamanın hangi yönteme dayandığı açıklanabilir olmalıdır. Ölçülebilir biçimde ifade edilmeyen bir talep, hem müzakerede hem de yargılamada zayıf kalır.
Anlaşamama Halinde İzlenecek Sıra
Anlaşma sağlanamadığında dava dilekçesi hazırlanırken son tutanak tarihinden itibaren işleyen süreler ve zamanaşımı birlikte takip edilmelidir. Arabuluculuğa başvurunun zamanaşımına etkisi ile hak düşürücü sürelerin işleyişi farklıdır; bu ayrım gözden kaçırıldığında usulüne uygun açılmış bir dava dahi zamanaşımı savunmasıyla karşılaşır.
Yukarıdaki bilgiler yol gösterici niteliktedir; sözleşmenizin türü ve tarafların sıfatı uygulanacak usulü değiştirir. Somut talebiniz için başvuru yapmadan önce hukuki destek almanız isabetli olacaktır.