Sözleşmeden doğan tazminat taleplerinde dosyanın kaderi çoğu zaman mahkeme salonunda değil, arabuluculuk masasında belirlenir. TBK, HMK ve TKHK ekseninde kurulan talep, arabuluculuk aşaması usulüne uygun yürütülmediğinde dava usulden reddedilir ve zaman kaybı alacağın tahsilini zorlaştırır. Bu rehber, arabuluculuk sürecinin başvuru ve itiraz adımlarına odaklanır.
Önce Şu Soru: Arabuluculuk Dava Şartı mı
Her tazminat talebi zorunlu arabuluculuğa tabi değildir. Ticari nitelikteki para alacakları ile tüketici uyuşmazlıklarının önemli bölümünde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; buna karşılık haksız fiilden doğan bazı talepler ve ihtiyati tedbir istemleri farklı bir usule tabidir. Talebin niteliği yanlış belirlenirse iki yönlü zarar doğar: gereksiz arabuluculuk süreci zamanaşımı hesabını karıştırır, gerekli olduğu hâlde atlanan süreç ise davayı baştan sakatlar.
Masaya Otururken Dosyayı Nasıl Kurmalı
Arabuluculuk gizli bir müzakeredir; ancak burada ortaya konulan belge düzeni, anlaşma sağlanamazsa açılacak davanın da iskeletini oluşturur. Hazırlıkta şu üç katman ayrı ayrı yazılır: alacağın hukuki sebebi (sözleşme hükmü, ayıp bildirimi, temerrüt ihtarı), miktarın hesap yöntemi ve talebin faiz başlangıç tarihi. Miktarın nasıl bulunduğu tabloya dökülmediğinde karşı taraf müzakereye girmeden reddeder.
Usule Aykırı İşlemin En Sık Görülen Beş Hâli
- Davetin muhataba ulaştığının kayıt altına alınmaması
- Karşı tarafın ticaret unvanı yerine şubesinin veya yetkilisinin gösterilmesi
- Son tutanakta anlaşılamayan konunun kapsamının belirsiz bırakılması
- Anlaşma belgesine icra edilebilirlik yönünden gerekli özenin gösterilmemesi
- Süreç boyunca zamanaşımının durduğu varsayılarak takvimin gevşetilmesi
Anlaşma ve Anlaşamama Sonrası
Taraflar anlaştığında düzenlenen belge, kapsamı açık yazıldığı ölçüde işe yarar. Hangi kalemlerin kapsandığı, feragat edilen taleplerin sınırı ve ödeme takvimi belirtilmezse aynı olay ikinci kez uyuşmazlık üretir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın aslı veya onaylı örneği dava dilekçesine eklenir; bu eksiklik giderilebilir nitelikte olsa da verilen kısa süre kaçırıldığında dava usulden reddedilir.
Uygulamada en maliyetli tercih, arabuluculuğu formalite sayıp tutanağı okumadan imzalamaktır. Tutanak metni sonraki aşamada aleyhe yorumlanabilecek ifadeler içerebilir. Talebinizin arabuluculuğa tabi olup olmadığı ve tutanağın kapsamı dosyanızın özelliklerine göre değiştiğinden, süreci hukuki destek alarak yürütmeniz tavsiye edilir.