Tazminat talepli uyuşmazlıklarda dosyanın kaderi çoğunlukla dava dilekçesinden önce, gönderilen ilk ihbar veya ihtar aşamasında belirlenir. TBK ve TKHK ekseninde yürüyen bu süreçte ihtarın içeriği kadar tebliğ edilip edilmediği de ispat yükünü doğrudan etkiler.
İhbar mı, ihtar mı, temerrüt mü
Ayıp ihbarı, sözleşmeye aykırılığın karşı tarafa bildirilmesidir. İhtar ise borçluyu ifaya davet edip temerrüde düşürmeyi hedefler. İkisi farklı sonuçlar doğurur: ihbar hakkın korunmasını, ihtar ise faiz başlangıcı ve sözleşmeden dönme gibi seçimlik hakların kullanılabilmesini sağlar. Metnin başlığı değil içeriği belirleyicidir.
İhtar metninde bulunması gereken unsurlar
- Talep konusu edimin ne olduğu, açık ve tereddütsüz biçimde yazılmalıdır.
- Uygun bir ifa süresi verilmeli, sürenin bitiminde ne yapılacağı belirtilmelidir.
- Alacak kalemleri ayrı ayrı gösterilmeli, toplam tutar ve dayanağı açıklanmalıdır.
- Ödeme yapılacak hesap ve iletişim bilgisi eksiksiz yer almalıdır.
Tebligat gecikmesinin doğurduğu sonuç
Noterden gönderilen ihtarın tebliğ edilememesi veya çok geç tebliğ edilmesi, temerrüdün başlangıç tarihini kaydırır. Bu da faiz hesabını, gecikme tazminatını ve bazen sözleşmeden dönme hakkının kullanılabilirliğini etkiler. Bu nedenle ihtar gönderildikten sonra tebliğ evrakının akıbeti takip edilmeli, tebliğ edilemeyen ihtar için ikinci bir adres araştırması yapılmalıdır.
Tüzel kişilere yapılan bildirimlerde ticaret sicilindeki adres ile fiilî adres farklıysa her ikisine birden gönderim yapılması, sonradan çıkacak tebligat tartışmalarını azaltır.
Zarar kalemlerini ölçülebilir hâle getirmek
Tazminat davasında talep, zararın varlığı kadar miktarının da ispatını gerektirir. Fiili zarar, yoksun kalınan kâr ve manevi zarar birbirinden ayrılmalı; her biri için ayrı belge kümesi oluşturulmalıdır. Fatura, ödeme belgesi, keşif ve bilirkişi incelemesine esas teknik veriler baştan derlendiğinde yargılama süresi kısalır.
Belirsiz alacak ve ıslah tercihi
Zararın miktarı dava açılırken tam olarak hesaplanamıyorsa, talebin nasıl kurgulanacağı stratejik bir tercihtir. Yanlış tercih, zamanaşımı ve harç bakımından sonradan telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle dava türü seçimi, elde bulunan belgelerin hesaplamaya elverişli olup olmadığına göre yapılmalıdır.
Zamanaşımını ayrı bir başlık olarak izleyin
Sözleşmeye aykırılıktan ve haksız fiilden doğan taleplerde zamanaşımı süreleri ve başlangıç anları farklıdır. Öğrenme anına bağlı süreler bakımından, öğrenmeyi belgeleyen yazışmalar dosyada saklanmalıdır. Zamanaşımı def'i ileri sürüldüğünde tartışma çoğunlukla bu belgeler üzerinden yürür.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Sözleşme metninizdeki özel hükümler burada anlatılanları değiştirebileceğinden, ihtar göndermeden önce sözleşmenin bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.