Sözleşmeye aykırılıktan veya haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde davanın kaderini iki teknik tercih belirler: davanın hangi mahkemede açıldığı ve talep edilen miktarın nasıl kurgulandığı. TBK, HMK ve TKHK hükümleri birlikte okunmadığında, haklı bir alacak hesap yönünden eksik kaldığı için kısmen kaybedilebilir.
Yetki Seçeneği Davacının Elindedir
Genel kural davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Buna ek olarak sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edileceği yer, haksız fiillerde ise fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer mahkemesi de yetkilidir. Bu seçeneklerin varlığı, tanıkların ve keşif konusu yerin bulunduğu mahkemenin tercih edilmesine imkân verir. Tacirler arasındaki yetki sözleşmelerinin ise ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Görev: Asliye Hukuk, Ticaret ya da Tüketici
Uyuşmazlık her iki taraf için ticari iş niteliğindeyse asliye ticaret mahkemesi; taraflardan biri tüketici konumundaysa tüketici mahkemesi görevlidir. Bunların dışında kalan uyuşmazlıklar asliye hukuk mahkemesinde görülür. Görev kuralına aykırılık, dava dosyasının aylar sonra başka mahkemeye devredilmesi anlamına gelir.
Belirsiz Alacak, Kısmi Dava ve Islah
Zararın miktarı dava açılırken tam olarak hesaplanamıyorsa, talebin belirsiz alacak olarak ileri sürülmesi mümkündür; ancak bu yolun koşulları vardır ve her dosyaya uymaz. Miktar baştan hesaplanabilir durumdayken belirsiz alacak davası açılması, faiz ve zamanaşımı bakımından beklenmedik sonuçlar doğurabilir. Bu tercih, dava açılmadan önce yapılacak ön hesapla netleştirilmelidir.
Hesabı Ayakta Tutan Belgeler
- Sözleşme, ek protokoller ve teslim ya da ifa tutanakları
- Ödeme ve fatura kayıtlarının tarih sırasına dizilmiş dökümü
- Zararın giderilmesi için yapılan harcamaların belgeleri
- Yoksun kalınan kazanca ilişkin karşılaştırmalı veriler
- İhtar ve temerrüt tarihini gösteren yazışmalar
Dava Şartı Arabuluculuk Kontrolü
Ticari nitelikteki para alacaklarında ve tüketici uyuşmazlıklarının bir bölümünde arabuluculuk dava şartıdır. Bu kontrol yapılmadan açılan dava usulden reddedilir; bu nedenle dilekçe hazırlanmadan önce talebin kapsamda olup olmadığı mutlaka doğrulanmalıdır.
Tazminat hesapları dosyanın ekonomik verilerine göre değişkenlik gösterir. Talep miktarını sabitlemeden önce bir hukukçuyla hesap yönteminin gözden geçirilmesi önerilir.