Tazminat dosyalarında çoğu kayıp, hukuki sebebin yanlış seçilmesinden değil, hesabın belgeyle kurulmamasından ve talebin zaman içinde büyütülememesinden doğar. TBK ve HMK ekseninde yürüyen, tüketici ilişkisi varsa TKHK ile kesişen bu dosyalarda hesap, dilekçenin sonuna eklenen bir rakam değil; dilekçenin kendisini biçimlendiren omurgadır.
Zarar Kalemlerini Tek Tek Ayırmak
İlk adım, toplam bir rakam yerine kalem bazlı bir tablo çıkarmaktır. Fiili zarar, yoksun kalınan kazanç, tedavi ve bakım giderleri, iş göremezlik ve manevi zarar ayrı satırlarda yer almalıdır. Her satırın karşısına dayanağı yazılmalıdır: fatura, ödeme dekontu, ücret bordrosu, rapor veya keşif ihtiyacı. Dayanağı olmayan satırlar, dava sırasında karşı tarafın en kolay hedefidir.
Hesabın Başlangıç Tarihini Doğru Kurmak
Faiz başlangıcı ve zamanaşımının işlemeye başladığı an, çoğu zaman aynı tarih değildir. Zararın öğrenildiği tarih, temerrüde düşürüldüğü tarih ve fiilin gerçekleştiği tarih ayrı ayrı belirlenip belgelendirilmelidir. İhtarnamenin tebliğ tarihi bu nedenle sadece bir yazışma değil, hesabın dayanağıdır.
Talebi Büyütme İmkânını Baştan Korumak
Zararın tam miktarı dava açılırken bilinemiyorsa, talebin ileride artırılmasına imkân veren dava türünün seçilmesi gerekir. Bu seçim sonradan düzeltilemeyebilir. Aynı şekilde ıslah imkânının bir kez kullanılabildiği gözetilerek, hangi aşamada ve hangi rapordan sonra kullanılacağı önceden planlanmalıdır; bilirkişi raporundan önce yapılan aceleci artırım, sonraki hesap farkını karşılıksız bırakabilir.
Karşı Delili Öngörerek Dosya Kurmak
Tazminat dosyalarında karşı tarafın klasik savunması müterafik kusur, zararın abartılması ve nedensellik bağının kopukluğudur. Bu üç başlığa karşı hazırlık, dava açılmadan yapılmalıdır: olay yeri kayıtları, görüntü ve mesaj kayıtları, tanık beyanlarının erken alınması ve varsa uzman görüşü. Sonradan toplanan delil, çoğu zaman tazeliğini kaybetmiş olur.
Sulh Masası ile Dava Kararının Karşılaştırılması
Sulh, karşı tarafın ödeme gücü belliyse, zararın miktarı büyük ölçüde belgeliyse ve uyuşmazlık esas olarak rakam üzerindeyse çoğunlukla rasyonel bir çözümdür. Buna karşılık sorumluluğun kendisi tartışmalıysa, hesap kalemlerinin bir kısmı henüz kesinleşmemişse ya da tedavi süreci devam ediyorsa, erken imzalanan bir sulh belgesi sonradan doğan kalemleri kapatabilir. Bu nedenle sulh metninde hangi kalemlerin ibra edildiği açıkça yazılmalıdır.
Kapanış Notu
Yukarıdaki başlıklar genel bilgilendirme niteliğindedir. Zarar kalemleri ve süreler dosyanın kendi verilerine göre değiştiğinden, hesap tablosunun ve dava türü tercihinin bir hukukçuyla birlikte kurulması yerinde olur.