Ceza yargılamasında görev kuralları kamu düzenine ilişkindir ve yargılamanın her aşamasında dikkate alınır. Bu nedenle görevsiz mahkemede görülmüş bir dosya, kanun yolu aşamasında esasa hiç girilmeden bozma veya kaldırma sebebi olabilir. CMK kanun yollarını, TCK suçun nitelendirilmesini, 5275 sayılı Kanun ise infaza ilişkin sonuçları düzenler.
Süre: Yüze Karşı mı, Tebliğ Üzerine mi?
İstinaf başvurusu, hüküm yüze karşı açıklanmışsa açıklanmadan itibaren yedi gün içinde yapılır; hükmün yokluğunda verilmesi hâlinde süre tebliğden başlar. Temyiz süresi ise bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren on beş gündür. Başvurunun süresinde yapılması yeterlidir; gerekçe sonradan sunulabilir. Ancak gerekçesiz bırakılan bir başvuru, inceleme kapsamının daralmasına yol açabileceğinden, sebeplerin ayrıntılı yazılması tercih edilmelidir.
Görev İtirazı Nasıl Kurulur?
- İddianamedeki nitelendirme ile hükümdeki nitelendirme karşılaştırılır; nitelik değişikliği görevi de değiştirmiş olabilir.
- Ağır ceza mahkemesinin görevine giren bir suç asliye ceza mahkemesinde görülmüşse, bu husus kanun yolu dilekçesinde ilk sırada ileri sürülmelidir.
- Bağlantılı davaların birleştirilmesi veya ayrılması kararlarının görev üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilir.
- Görevsizlik iddiası, savunma hakkının kısıtlandığına ilişkin diğer iddialarla birlikte bütünlük içinde sunulmalıdır.
İstinaf: Yeniden Yargılama İmkânı
İstinaf, yalnızca hukuka aykırılık denetimi yapmaz; koşulları varsa duruşma açarak delil değerlendirmesini yeniler. Bu nedenle ilk derecede reddedilmiş ya da hiç sunulamamış delillerin istinaf aşamasında yeniden ve gerekçelendirilerek talep edilmesi mümkündür. Temyiz aşamasında ise inceleme hukuka aykırılıkla sınırlı olduğundan, delil talepleri bakımından istinaf son fırsattır.
Delil Eksikliği Kanun Yolunda Nasıl Görünür?
- Dinlenmesi istenen tanığın hangi vakıayı ispata yönelik olduğu belirtilmezse talep reddedilir.
- Kamera kaydı, iletişim tespiti veya bilirkişi raporuna yönelik itirazlar somut hata gösterilmeden yapıldığında sonuç doğurmaz.
- Lehe delillerin dosyaya girmediği iddiasında, bunların ilk derecede talep edildiğini gösteren dilekçe ve tutanak referansları verilmelidir.
- Cezanın belirlenmesine ve kişiselleştirilmesine ilişkin itirazlar ayrı başlıkta toplanmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Hükmün türü ve suçun niteliği kanun yolunu ve süresini değiştirdiğinden, başvuru yapılmadan önce dosyanın bir ceza avukatınca incelenmesi önerilir.