Hesabına erişemeyen bir kişinin ilk sorusu genellikle şudur: bu bloke bankanın kararı mı, yoksa bir yargı kararı mı? Cevap, izlenecek yolu tümüyle değiştirir. 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde, itiraz dilekçesi yazılmadan önce yapılması gereken ayrım aşağıdadır.
Kısıtlamanın Kaynağını Belirleyin
- Bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı işlem kısıtı.
- Mali suçlarla mücadele mevzuatı gereği yürütülen inceleme kapsamındaki işlem askıya alma.
- Soruşturma kapsamında savcılık talebiyle verilen ve hâkim onayına tabi el koyma kararı.
- İcra takibi kaynaklı haciz; bu hâlde tartışma ceza hukuku alanında değildir.
- Kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdinde uygulanan çekim kısıtı.
Kaynağı belirlemeden yazılan dilekçe, çoğu zaman yetkisiz mercie yapılmış bir başvuru olarak sonuçsuz kalır ve bu sırada itiraz süresi işlemeye devam eder.
Fon Kaynağını Anlatan Dosya
Aklama şüphesine karşı verilecek en güçlü cevap hukuki argüman değil, paranın izlenebilir kaynağıdır. Bu nedenle hazırlanacak dosyada gelirin doğduğu işlem, karşı tarafın kimliği ve ödemenin banka kanalıyla yapıldığını gösteren kayıtlar birlikte sunulmalıdır. Kripto varlık satışından doğan bakiyede platform işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer zinciri; ticari gelirde fatura ve sözleşme; miras veya bağıştan doğan varlıkta ise intikal belgeleri belirleyicidir. Açıklanamayan tek bir büyük tutar, açıklanan onlarca işlemin etkisini azaltır.
Adım Sırası
- Bankadan kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak bildirilmesi talep edilir.
- Yargısal bir karar varsa dosya numarası ve kararı veren merci öğrenilir.
- El koyma kararına karşı, kararı veren merciin türüne göre öngörülen itiraz yoluna süresinde başvurulur.
- Soruşturma gizlilik kararı varsa, dosyaya erişim talebi ayrıca yapılır.
- Fon kaynağı dosyası, itiraz dilekçesinin eki olarak sunulur; sonradan gönderilmesi ertelenmez.
Uzlaşma Beklentisi Yerine Ne Konuşulmalı
Aklama suçu, uzlaştırma kapsamındaki suçlardan değildir; bu nedenle karşı tarafla anlaşarak dosyayı kapatma beklentisi gerçekçi değildir. Buna karşılık öncül suçun mağduruyla kurulan ilişki, zararın giderilmesi bakımından ayrı bir başlıktır ve etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilirliği fiilin niteliğine göre değerlendirilir. Ticari faaliyeti duran şirketler bakımından ise öncelik, işletme hesabının kısıtlı kalmasının doğuracağı zararı sınırlamak üzere kısmi çözüm taleplerini gündeme getirmektir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kısıtlamanın dayanağı, soruşturmanın aşaması ve varlığın türü izlenecek yolu değiştireceğinden, itiraz süresini kaçırmamak için erken hukuki destek alınması önemlidir.