Bir hesabın aniden kullanılamaz hâle gelmesi, çoğu zaman ne olduğu anlaşılmadan yaşanan bir süreçtir. Kara para aklama isnadıyla ilişkilendirilen dosyalarda ise en kritik adım, kısıtlamanın kaynağının doğru teşhis edilmesidir; çünkü banka itirazı ile adli mercie yapılacak itiraz birbirinden tamamen farklı yollardır. Yanlış mercie yapılan başvuru zaman kaybettirir ve bu süre içinde işlem kalıcılaşır. Rehber 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın 282. maddesi ekseninde ilerler.
Önce Kaynağı Belirleyin
- Bankanın kendi iç kontrol ve şüpheli işlem değerlendirmesine dayanan kısıtlama
- MASAK bildirimi sonrasında uygulanan işlem sınırlaması
- Soruşturma kapsamında verilmiş adli el koyma kararı
- Kamu alacağı veya icra takibi kaynaklı haciz
- Karşı ödeme yapan kişinin şikâyeti üzerine uygulanan geçici tedbir
Bu beş kaynak farklı belgelerle, farklı mercilere ve farklı sürelerde itiraz edilmesini gerektirir. Bankadan alınacak yazılı bildirim ile hesap hareket dökümü, teşhisin ilk adımıdır.
Fon Kaynağının Belgelenmesi
Savunmanın merkezinde, hesaba giren tutarın nereden geldiğinin izlenebilir biçimde ortaya konması yer alır. Satış sözleşmesi, fatura, tapu ya da araç devir belgesi, ücret bordrosu, miras intikali belgeleri, kripto varlık hizmet sağlayıcısından alınacak işlem dökümleri ve platform kayıtları bu zincirin halkalarıdır. Nakit hareketlerin açıklanamadığı noktalar, isnadın en çok tutunduğu yerdir; bu nedenle her giriş çıkışın karşılığı bir belgeye bağlanmalıdır.
Öncül Suç Tartışması
Aklama isnadı, malvarlığı değerinin suçtan kaynaklandığı iddiasına dayanır. Dolayısıyla savunmanın ilk cephesi, öncül fiilin varlığı ve bu fiil ile hesaba giren değer arasındaki bağlantıdır. Kişinin yalnızca bir başkasının parasını iyi niyetle almış olması ile aklama kastıyla hareket etmesi arasındaki fark, dosyadaki iletişim kayıtları ve işlem düzeni üzerinden değerlendirilir. Bu ayrım ortaya konmadan yapılan genel savunmalar sonuç doğurmaz.
İtiraz Dilekçesinin Kurgusu
Dilekçe, kısıtlamanın hangi tarihte ve hangi tutar üzerinde uygulandığını, mağduriyetin somut sonuçlarını ve fon kaynağını gösteren belge listesini içermelidir. Ölçülülük argümanı önemlidir: şüphenin yalnızca belirli bir işleme ilişkin olduğu hâllerde hesabın tamamının kullanılamaz kılınması ayrıca tartışılabilir. İtiraz süresinin kısa olduğu yollarda, belgelerin tamamı hazır olmasa dahi başvurunun süresinde yapılıp eklerin sonradan tamamlanması tercih edilmelidir.
Süreç Devam Ederken Yapılmaması Gerekenler
Kısıtlama sürerken aynı işlemin başka hesaplar üzerinden tekrarlanması, açıklanamayan yeni nakit hareketleri yaratılması ve platform kayıtlarının silinmesi, savunmayı doğrudan zayıflatır. Kayıtların bütünlüğünün korunması, dosyanın en değerli unsurudur.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. İşlem yapısı, kısıtlamanın dayanağı ve soruşturmanın aşaması sonucu belirlediğinden, itiraz yoluna başvurmadan önce belgelerin hukukçu ile birlikte gözden geçirilmesi önerilir.