Aklama isnadıyla karşılaşan bir kişi ya da şirket için ilk sarsıcı sonuç genellikle iddianame değil, hesapların kullanılamaz hâle gelmesidir. Bu aşamada 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile TCK 282 hükmü etrafında şekillenen sürecin en kritik sorusu şudur: itiraz kime yapılacak ve delil paketi nasıl kurulacak?
MASAK Bir Yargı Mercii Değildir
Uygulamadaki en yaygın yanılgı, tedbirin kaldırılması talebinin doğrudan MASAK'a yöneltilmesidir. Mali suçları araştırma birimi inceleme ve bildirim işlevi görür; koruma tedbirlerine karar verme ve bu kararları denetleme yetkisi yargı mercilerine aittir. Aynı şekilde bankaya yapılan yazılı itirazlar, tedbir bir yargısal karara dayanıyorsa sonuç doğurmaz. Bu nedenle önce blokenin hukuki kaynağı tespit edilmelidir: bankanın kendi iç kontrol uygulaması mı, idari bir işlem mi, yoksa bir koruma tedbiri kararı mı söz konusudur?
Kaynağına Göre İtiraz Hattı
- Ceza soruşturması kapsamında verilmiş el koyma ve malvarlığının dondurulması kararlarına karşı itiraz, ceza muhakemesi kurallarına göre yetkili hâkimliğe yapılır.
- Banka kaynaklı işlem kısıtlamalarında, sözleşmesel ilişki çerçevesinde adli yargı yolu değerlendirilir.
- İdari nitelikteki işlemlere karşı idari yargı yolu gündeme gelir.
- Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının işlemleri bakımından SPK düzenlemeleri çerçevesindeki yükümlülükler ayrıca incelenir.
Delil Paketinin Mantığı: Kaynağı Anlatmak
Aklama isnadına karşı savunmanın çekirdeği, varlığın meşru kaynağının kesintisiz gösterilebilmesidir. Bu nedenle delil paketi olay anlatımı değil, para akışının zinciri üzerine kurulur.
- Fon girişinin ilk kaynağı belgelenir: satış sözleşmesi, ücret bordrosu, kâr payı kararı veya miras belgesi.
- Her transfer için tarih, tutar, karşı taraf ve açıklama alanı içeren tablo oluşturulur.
- Kripto varlık işlemlerinde platform çıktıları, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri kronolojik olarak eklenir.
- Vergi beyannameleri ile banka hareketleri arasındaki uyum gösterilir; uyumsuzluk varsa açıklaması önceden hazırlanır.
- Şirket dosyalarında yetkilendirme belgeleri ve imza sirküleri eklenerek işlemi kimin yaptığı netleştirilir.
Öncül Suç Tartışmasını Gözden Kaçırmamak
Aklama isnadı, kendisinden önce gelen bir suçtan elde edilmiş değer varsayımına dayanır. Savunmanın önemli bir kısmı bu varsayımın kurulup kurulamayacağı üzerinden yürütülür. Öncül suça ilişkin dosyanın durumu, varsa takipsizlik veya beraat kararları dosyaya sunulmalı; iki dosya arasındaki ilişki açıkça gösterilmelidir.
Süreci Yönetirken Dikkat Edilecekler
Tedbirin kaldırılması talepleri reddedildiğinde, yeni delil ortaya çıktıkça talebin yenilenmesi mümkündür. Bu nedenle ilk talepte tüm delilleri tüketmek yerine, zincirdeki eksik halkaları tamamlayacak bir sıralama planlamak daha verimli olur. Şirketler bakımından faaliyetin sürdürülebilmesi için sınırlı işlem izni talebi ayrıca gündeme getirilebilir.
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir. Finansal isnat dosyalarında her hesap hareketi ayrı değerlendirildiğinden, itiraz dilekçesi hazırlanmadan önce kayıtların bütününün bir hukukçuyla incelenmesi önerilir.