Kripto varlık kaynaklı bir işlem sonrası banka hesabının bloke edilmesi, mağdur ile şüpheli konumundaki kişiyi aynı anda etkileyebilen bir sonuçtur. 5411 ve 5549 sayılı düzenlemeler, SPK kaynaklı kripto düzenlemeleri ve TCK 282 farklı hatlarda işlediğinden, blokenin kaynağı belirlenmeden yapılacak başvurular sonuçsuz kalır.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Hesap hareketinin durdurulması birden fazla sebeple ortaya çıkabilir: adli merci kararıyla verilen bir tedbir, ilgili idari birimden gelen bir talep ya da bankanın kendi iç risk değerlendirmesi. Bu üçünün itiraz yolu ayrıdır. Şubeden alınacak yazılı bilgi, blokenin dayanağını ve varsa dosya numarasını gösterir; bu bilgi olmadan yazılan dilekçe çoğu zaman yanlış kapıya ulaşır.
Adli Kanal: Suç Duyurusu ve El Koyma Kararı
Dolandırıcılığa uğrayan taraf için ilk adım Cumhuriyet başsavcılığına şikayettir. Transferin izlediği hesapların tespiti ve varlıkların dondurulmasına yönelik talep de bu dosya üzerinden yürütülür. El koyma ya da hesaplara yönelik tedbir kararına karşı itiraz, kararı veren merci üzerinden ilgili itiraz makamına yöneltilir. İtiraz dilekçesinde, hesaptaki paranın suç kaynaklı olmadığını gösteren maaş, satış veya kredi kayıtlarının kalem kalem sunulması gerekir.
Bankanın Kendi Kararına Karşı Yol
Blokenin dayanağı bir adli karar değil de bankanın sözleşmesel veya mevzuattan doğan yükümlülüklerine dayanıyorsa, itiraz önce kuruma yöneltilir. Sonuç alınamazsa uyuşmazlık özel hukuk davası haline gelir. Bu noktada hesabın kişisel ihtiyaç için mi yoksa ticari faaliyet için mi kullanıldığı, görevli mahkemenin belirlenmesinde belirleyici olur.
Yurt Dışı Platformlar ve Yetki Sorunu
İşlemler yurt dışında yerleşik bir platform üzerinden yapılmışsa, delil temini ve muhatap tespiti zorlaşır. Platform yazışmaları, işlem kimlikleri, cüzdan adresleri ve zaman damgaları dosyanın en somut kısmını oluşturur. Zincir üzerindeki transfer kayıtları teknik bir okuma gerektirdiğinden, bilirkişi incelemesi talebinin dilekçede baştan yer alması süreci hızlandırır.
Süreci Zayıflatan Yaygın Hatalar
- Blokenin dayanağı öğrenilmeden birden çok kuruma aynı dilekçenin gönderilmesi.
- Transfer geçmişinin yalnızca ekran görüntüsüyle sunulması.
- Paranın meşru kaynağını gösteren belgelerin toplu değil, dağınık verilmesi.
- İtiraz süresi işlerken yalnızca kurumdan cevap beklenmesi.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır. İşlemin niteliği, tarafların sıfatı ve blokenin dayanağı değiştikçe izlenecek yol da değişir; hesabınıza ilişkin bir kısıtla karşılaştıysanız vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.