Kripto veya yüksek getiri vaadiyle yapılan bir yatırımın ardından hesabın kullanılamaz hâle gelmesi, mağdurun karşılaştığı en karmaşık durumlardan biridir. 5411, 5549, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 farklı yönlerden devreye girer. Doğru adımı atmanın ön şartı basittir: blokenin kaynağını tespit etmek. Kaynağı bilinmeden yazılan dilekçeler çoğu zaman yanlış kapıya gider.
Blokenin Üç Farklı Kaynağı
- Adli mercilerin kararı: soruşturma kapsamında el koyma veya tedbir kararı; itirazı ceza usulü çerçevesinde yapılır.
- Mevzuattan doğan idari tedbirler: şüpheli işlem bildirimi sonrası uygulanan ve idari denetime tabi kısıtlamalar.
- Kurumun kendi sözleşmesel uygulaması: banka ya da platformun risk politikası gereği koyduğu kısıtlama; bu, özel hukuk uyuşmazlığıdır.
İlk yapılacak iş, hesabın bağlı olduğu kurumdan blokenin dayanağının yazılı olarak sorulmasıdır. Yazılı cevap, hem itiraz merciini belirler hem de sonraki aşamada delil olur.
Adli Karara İtiraz
Soruşturma kapsamında verilen koruma tedbiri kararlarına karşı itiraz yolu ceza muhakemesi kurallarına tabidir ve süreye bağlıdır. İtiraz dilekçesinde paranın kaynağının hukuka uygunluğu somut belgelerle gösterilmelidir: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, önceki hesap hareketleri. Salt mağduriyet anlatımı, tedbirin kaldırılması için yeterli görülmez.
Alacağın Tahsili Ayrı Bir Yoldur
Soruşturmanın yürümesi, kaybedilen paranın geri alınacağı anlamına gelmez. Yatırımın yapıldığı kuruluşa karşı ileri sürülecek alacak ve tazminat talepleri, tarafların sıfatına göre asliye ticaret, asliye hukuk ya da tüketici mahkemesinde ayrıca açılır. Şikâyet dosyasının sonucunu beklemek, hukuk davasında zamanaşımı riskini büyütebilir.
Dosyayı Ayakta Tutan Kayıtlar
- Para transferlerinin tarih, tutar ve alıcı bilgisiyle tablo hâline getirilmesi.
- Platformla yapılan yazışmaların, ekran kayıtlarının ve varsa sözleşme metninin saklanması.
- Cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri gibi zincir üstü verilerin listelenmesi.
- Tanıtımı yapan kişilerin paylaşımlarının tarihli olarak tespit edilmesi.
Sık Yapılan Merci Hatası
Adli bir tedbire dayanan bloke için bankaya defalarca dilekçe yazmak veya idari bir şikâyet mercii nezdinde alacak talep etmek, netice doğurmayan ama süre tüketen adımlardır. Aynı şekilde, tamamen sözleşmesel bir kısıtlama için savcılığa yapılan başvuru da hesabın açılmasını sağlamaz.
Bu tür dosyalarda hız kadar sıralama önemlidir: önce dayanağın tespiti, sonra itiraz, ardından alacağın takibi. Tutarlar yüksek veya birden çok ülke devrede ise adım atmadan önce hukuki destek almanız kayıpları sınırlar. Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır.